13ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

25-30 ΜΑΙΟΥ ΤΑΝΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Με τις προτάσεις συμμετοχής να αγγίζουν τις 1.300 από συνολικά 114 χώρες, ο ΑΓΩΝ, στη φετινή του διοργάνωση, επιβεβαιώνει τον 30χρονο αγώνα που έχει δώσει προκειμένου να ενώσει, μέσω του πολιτισμού, χώρες από όλο τον κόσμο. Μια πολιτιστική κίνηση διπλωματίας που έφερε στο φετινό προσκήνιο 62 ταινίες από 27 χώρες, με ποικιλόμορφο και πολυθεματικό πρόγραμμα, έχοντας ως σύνθημά και σημαία της, το «Η συμμετοχή και μόνον είναι νίκη». Οι προβολές θα ξεκινήσουν την ερχόμενη Δευτέρα 25 Μαΐου και θα διαρκέσουν έως το Σάββατο 30 Μαΐου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, με την κορύφωση του Φεστιβάλ να λαμβάνει χώρα στο Θέατρο Ολύμπια – Μαρία Κάλλας, με την απονομή βραβείων στις 31 Μαΐου.

Γιατί «ΑΓΩΝ»;

Σε μια πρώτη ανάγνωση, κάποιος θα μπορούσε, και χωρίς δεύτερη σκέψη, να το μεταφράσει ως τον μεγάλο αγώνα που έδωσε η Μέμη Σπυράτου, Πρόεδρος και Ιδρύτρια του, στον τριακονταετή αγώνα της για να κρατήσει ζωντανή την έμπνευση και την ιδέα. Σε μια πιο προσεκτική προσέγγιση και ακούγοντάς τη να μιλά για το πολιτιστικό της «παιδί», κατανοείς ότι οι ρίζες του είναι βαθιά χαραγμένες στην Αρχαία Ελλάδα, σε μια εποχή όπου οι Έλληνες ήταν πολιτικά διασπασμένοι σε πόλεις–κράτη και αποικίες απλωμένες σε όλη τη Μεσόγειο. Οι Πανελλήνιοι Αγώνες λειτουργούσαν, ως συνδετικός κρίκος και κοινός τόπος συνάντησης της γλώσσας, της πολιτιστικής κληρονομιάς, της θρησκείας, των αξιών και της ελληνικής τους συνείδησης. Ο «Αγών» για τους αρχαίους – και συνειρμικά για το Φεστιβάλ, δεν σήμαινε ανταγωνισμό, αλλά αντάμωμα, πνευματική σύμπνοια και συλλογική συνοχή. Μια ιδέα που όπως τότε, έτσι και τώρα, συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, από τόπο σε τόπο και από λαό σε λαό.

Πώς προσδιορίζεται όμως ο πολιτισμός;

Μια πολύ γνωστή ανθρωπολογική αφήγηση που αποδίδεται στην Margaret Mead, κορυφαία Αμερικανίδα ανθρωπολόγο, συνοψίζει την έννοια ως εξής: Όταν τη ρώτησαν ποιο θεωρούσε πρώτο σημάδι πολιτισμού στην ανθρωπότητα, εκείνη απάντησε: ένα σπασμένο μηριαίο οστό που είχε επουλωθεί. Μα πώς; Η ιδέα είναι πολύ σημαντική: Στη φύση, ένα ζώο με σπασμένο πόδι συνήθως πεθαίνει, γιατί δεν μπορεί να κυνηγήσει ή να προστατευτεί. Αν όμως ένα ανθρώπινο οστό είχε γιατρευτεί, αυτό σημαίνει ότι κάποιος φρόντισε τον τραυματισμένο άνθρωπο: του έδωσε τροφή, τον προστάτεψε, έμεινε δίπλα του μέχρι να αναρρώσει. Άρα, το πρώτο σημάδι πολιτισμού δεν ήταν ένα εργαλείο ή ένα όπλο, αλλά η φροντίδα και η αλληλεγγύη. Η θεραπευμένη κάκωση έδειχνε συνεργασία, συμπόνια και κοινωνική συνοχή — δηλαδή τα θεμέλια κάθε ανθρώπινου πολιτισμού.

Και κάπως έτσι η ιστορία έχει γίνει παγκόσμιο σύμβολο της ιδέας ότι ο πολιτισμός αρχίζει όταν οι άνθρωποι βοηθούν ο ένας τον άλλον. Βοηθούν και συνεργάζονται για να ανταλλάξουν την ιστορική μνήμη, την ταυτότητά τους, την αρχαιολογία και την πολιτιστική τους κληρονομιά, την οικολογία και τη βιωσιμότητα, την παράδοση και τα έθιμα, τον πόλεμο και το τραύμα, τη μυθολογία και τις τέχνες. Όλα όσα θα απολαύσουμε στις δεκάδες συμμετοχές από διεθνείς παραγωγές και θεματικές που εκτείνονται από την αρχαιολογία και την ιστορική μνήμη έως τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Μέσα από ένα πολιτισμικό ταξίδι με 27 σημεία συνάντησης στις εξής χώρες: Αυστρία, Βενεζουέλα, Βραζιλία, Γαλλία, Γεωργία, Δομινικανή Δημοκρατία, Ελλάδα, Ελβετία, Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιράκ, Ιράν, Ισπανία, Ιταλία, Κίνα, Κύπρος, Νορβηγία, Ολλανδία, Παλαιστίνη, Περού, Σερβία, Ταϊβάν, Τατζικιστάν, Τουρκία, Φιλιππίνες και Φινλανδία.

Τι περιλαμβάνει αυτό το ταξίδι;

Θα ταξιδέψουμε από την αρχαία Αθήνα και τη Μικρά Ασία έως τη μεταπολεμική και σύγχρονη εποχή, θα περιηγηθούμε σε αρχαίους πολιτισμούς και θα ακολουθήσουμε τα ίχνη της επιστημονικής έρευνας, θα εξερευνήσουμε παραδοσιακές πρακτικές και τη διαχρονική σχέση του ανθρώπου με τη φύση, θα ανακαλύψουμε προσωπικές και συλλογικές ιστορίες που φωτίζουν το παρελθόν και συνομιλούν με το παρόν. Όπως πάντα, θα προβληθούν ταινίες κάθε είδους, με κύριο άξονα το ντοκιμαντέρ — όπως ιστορικές, ερευνητικές, καλλιτεχνικές και κοινωνικές — καθώς και έργα κινουμένου σχεδίου και υβριδικές μορφές, ανεξαρτήτως διάρκειας, που ολοκληρώθηκαν από το 2022 και μετά.

Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν οι: Γιώργος Αρβανίτης – Διευθυντής Φωτογραφίας, Δρ. Ευάγγελος Βενέτης – Ιρανολόγος/ Ισλαμολόγος, Ρένα Θεολογίδου -Δημοσιογράφος, Βασίλης Καραμητσάνης – Πρόεδρος Διεθνούς Φεστιβάλ Κινουμένων Σχεδίων Animasyros, Μαρία Κομνηνού – Πρόεδρος της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, Διονυσία Κοπανά – Σκηνοθέτης, Μανόλης Κορρές – Αρχιτέκτονας-Πολιτικός μηχανικός / Επικεφαλής της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης (ΥΣΜΑ), Πέγκυ Λάγιου – Μουσικός παραγωγός, Γιάννης Μεταξάς – Επίτιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών/ Συγγραφέας, τακτικό μέλος της Académie Européenne Interdisciplinaire des Sciences, Δέσποινα Μουζάκη – Παραγωγός, Κοσμήτορας της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης/ πρώην Διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Διομήδης Νικήτας – Διευθυντής Σπιτιού Κύπρου, Ζέττα Ξεκαλάκη- αρχαιολόγος, Βίκυ Πεζίρη – εκπρόσωπος Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών, Βαλεντίνη Ποταμιάνου/ Ποιήτρια-Συγγραφέας-Δημιουργός του Ινστιτούτου «ΚΥΒΕΛΗ», Νίκος Πλάτανος – Συνθέτης, Μέμη Σπυράτου Σκηνοθέτης- Ιδρύτρια και Πρόεδρος του Φεστιβάλ ΑΓΩΝ, Μαρία Στασινοπούλου/ Συγγραφέας – Κριτικός Λογοτεχνίας και ο Σταύρος Ψυλλάκης/ Σκηνοθέτης – Παραγωγός.

Η κορύφωση του Φεστιβάλ, τα τιμητικά βραβεία και η συναυλία λήξης

Οι διαγωνιζόμενες ταινίες κρίνονται από τη διεθνή κριτική επιτροπή του ΑΓΩΝΑ 2026 που αποτελείται από επιφανείς επιστήμονες και ανθρώπους των τεχνών: Δρ. Αναστασία Γκαδόλου, Αρχαιολόγος ΥΠΠΟ – Γενική Διευθύντρια Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Tony Coe, Σκηνοθέτης-Παραγωγός (Αγγλία), Dario di Blasi, Επίτιμος Επιμελητής Δημοτικού Μουσείου Rovereto, ιδρυτής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Rovereto, πρώην επιμελητής των Αρχαιολογικών Μουσείων Κινηματογράφου στη Φλωρεντία και στο Βacoli (Ιταλία), Βασίλη Καραμητσάνη Πρόεδρο Διεθνούς Φεστιβάλ Κινουμένων Σχεδίων Animasyros,Lada Laura, Διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Αρχαιολογικής Ταινίας του Σπλιτ (Κροατία), Δέσποινα Μουζάκη, Παραγωγό, Κοσμήτορας της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, πρώην Διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Διονύση Πετρουτσόπουλο, Φωτογράφου-Διευθυντή Φωτογραφίας, Pedro Olalla, Συγγραφέα, Κινηματογραφιστής (Ισπανία), Μέμη Σπυράτου, Σκηνοθέτης-Πρόεδρος του Φεστιβάλ ΑΓΩΝ και Μιράντα Τερζοπούλου, Λαογράφος-Εθνολόγος.

Τα βραβεία παραμένουν επτά και φέτος, και συνοδεύονται από χρηματικό έπαθλο, ενώ αντιστοιχούν σε εννέα κατηγορίες: Αρχαιολογικής Ταινίας «Περιοδικό Αρχαιολογία και Τέχνες», Σκηνοθεσίας, Σεναρίου, Εκπαιδευτικής Ταινίας «Χρήστος Λαμπράκης», Φωτογραφίας, Βραβείο «Τα μικρά του Αγώνα» (έως 10΄), Πρωτοτυπίας στη σύλληψη, Βραβείο Κοινού (απονέμεται στην ταινία που θα συγκεντρώσει το υψηλότερο ποσοστό προτίμησης του κοινού, με ψηφοφορία που διεξάγεται κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ), Μεγάλο Βραβείο Κριτικής Επιτροπής (GRAND PRIX) «Λένα Σαββίδη».

Tο Φεστιβάλ ΑΓΩΝ συνεχίζει να αποτελεί έναν σημαντικό θεσμό πολιτιστικού διαλόγου και δημιουργικής έκφρασης. Και φέτος, συμπεριλαμβάνει μαθητικές ταινίες του Νεανικού Πλάνου του Διεθνούς Φεστιβάλ Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους.

Μια μικρή παρένθεση για «Τα μικρά του Αγώνα» που απευθύνεται σε μικρότερες ηλικίες. Για τον εν λόγω διαγωνισμό έγινε πρόταση στο Υπουργείο Παιδείας, προκειμένου να ενταχθεί στο σχολικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Τη θέσπιση ενός διαγωνιστικού θεσμού ντοκιμαντέρ για μικρά παιδιά. Δηλαδή. Ο διαδικτυακός εθισμός τους να αποκτήσει δημιουργική αξία. Μικρά βιντεάκια καθημερινότητας που θα καλλιεργούν μέσα τους τη τέχνη, την έκφραση και τη δημιουργικότητα. Σιγή ιχθύος.

Οι νικήτριες ταινίες θα ανακοινωθούν στις 31 Μαΐου στο Δημοτικό Θέατρο Ολύμπια – Μαρία Κάλλας. Εκεί, το Φεστιβάλ θα τιμήσει δύο σημαντικές προσωπικότητες: τον Γιώργο Αρβανίτη, έναν από τους σημαντικότερους διευθυντές φωτογραφίας του ελληνικού κινηματογράφου. Στενός συνεργάτης του Θόδωρου Αγγελόπουλου σε εμβληματικές ταινίες όπως «Ο Μελισσοκόμος» και «Το Βλέμμα του Οδυσσέα», ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος με το παράδοξο της ελληνικής πραγματικότητας: παρά τη διεθνή αναγνώριση, τα πολυάριθμα βραβεία και τη συμμετοχή του σε περισσότερες από 100 ταινίες, απορρίφθηκε από θέση σε ελληνικό πανεπιστήμιο λόγω έλλειψης ακαδημαϊκού τίτλου. Αντίθετα, στη Γαλλία, όπου εγκαταστάθηκε από το 1989, το έργο και η εμπειρία του αναγνωρίστηκαν ουσιαστικά, οδηγώντας τον σε κορυφαίους κινηματογραφικούς και καλλιτεχνικούς θεσμούς.

Και τον επιφανή αιγυπτιολόγο και αρχαιολόγο, ερευνητή, Λέκτορα και συγγραφέα, Πρέσβη του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UNWTO) για τον Υπεύθυνο Τουρισμό, Δρ. Zahi Hawass.

Η τελετή θα ολοκληρωθεί με μια ξεχωριστή συναυλία-αφιέρωμα από το μουσικό σύνολο Λιποτάκτες, που συγκροτήθηκε από την Ανεξάρτητη Λαϊκή Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης». Θα παρουσιάσουν ένα ξεχωριστό πρόγραμμα με τίτλο «Οι στίχοι αυτοί μπορεί και να ’ναι οι τελευταίοι», αφιερωμένο στον εμβληματικό Μίκη Θεοδωράκη που με τα τραγούδια του έχει σημαδέψει το παρόν και το μέλλον μας και τον ερευνητή και στοχαστή Δημήτρη Λάγιο. Φέτος, συμπληρώνονται 35 χρόνια από τον θάνατο του αερικού της μουσικής και του στίχου, που μεταξύ άλλων στη σύντομη πορεία του στον ορατό κόσμο, μελοποίησε τον «Ήλιο τον Ηλιάτορα», (1982-83), του ομώνυμου έργου του Οδυσσέα Ελύτη. Αλλά και το εξαίσιο τραγούδι «Τι πάθος» σε στίχους και μουσική του Δημήτρη Λάγιου, που γράφτηκε κατά την περίοδο 1989-1991, όταν ο συνθέτης έδινε τη μάχη του με την ασθένεια. Κυκλοφόρησε το 1991 στον εμβληματικό μεταθανάτιο δίσκο «Ερωτική Πρόβα», με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα.

Τα τραγούδια θα ερμηνεύσουν: ο Βασίλης Λέκκας, ο Παναγιώτης Πετράκης, η Υακίνθη Λάγιου και ο Άγγελος Θεοδωράκης.

Σε μια εποχή όπου η εικόνα καταναλώνεται γρήγορα και η μνήμη δοκιμάζεται καθημερινά, ο ΑΓΩΝ επιμένει να θυμίζει ότι ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια αλλά πράξη σύνδεσης. Ένας σύγχρονος τόπος συνάντησης ανθρώπων, ιστοριών και λαών, όπου η τέχνη του ντοκιμαντέρ συνεχίζει να λειτουργεί όπως και στην αρχαιότητα ο “αγών”: ως πεδίο διαλόγου, μνήμης και κοινής ανθρώπινης εμπειρίας.

Ελευθερία Καμπούρογλου

Πληροφορίες:

Προβολές: Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Δευτέρα 25 – Σάββατο 30 Μαΐου

Ζώνες Προβολών: Καθημερινές 16:30-22:30 και Σάββατο 10:00-14:30 και 16:30-21:30

Εισιτήρια: 5€ ανά ζώνη προβολής στο https://tickets.tainiothiki.gr/

Τελετή απονομής βραβείων / συναυλία Λαϊκής Ορχήστρας «Μίκης Θεοδωράκης», Κυριακή 31 Μαΐου

ΟΛΥΜΠΙΑ, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», στις 19:00

Ελεύθερη είσοδος, με απαραίτητη την έκδοση δελτίου εισόδου από το https://www.ticketplus.gr/event-venue/olympia/

Αναλυτικό πρόγραμμα προβολών στην ιστοσελίδα του ΑΓΩΝΑ: https://www.agonfestival.com/

Βρείτε τον ΑΓΩΝΑ στα social media:

Facebook: https://bit.ly/Agon_FB

Instagram: https://bit.ly/Agon_IG