Ήταν από τις ελάχιστες φορές που ένιωσα πως παρακολουθώ μια παράσταση που δεν αφηγείται απλώς μια ιστορία, αλλά με μεταφέρει ολοκληρωτικά σε έναν άλλον κόσμο, έναν κόσμο παράλογο, σουρεαλιστικό και ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινο.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα υπήρξε η σκηνοθετική προσέγγιση, η οποία υπογράμμισε πως το θέατρο δεν είναι μόνο η σκηνή, αλλά το σύνολο του χώρου. Η δράση επεκτάθηκε πέρα από τα όριά της, αγκαλιάζοντας το κοινό, ακόμη και τον δρόμο έξω από το θέατρο, μετατρέποντας κάθε σημείο σε εν δυνάμει σκηνή.

Τα πράγματα είναι αρκετά απλά. Πάτε, βλέπετε το έργο – δεν το συζητώ καν ότι θα ξαναπήγαινα – και στη συνέχεια αρχίζετε να αναρωτιέστε. Για το κακό, που χαρακτηρίζει τη φάρα μας. Και για το καλό. Αυτό που υπομένει καρτερικά τις ορέξεις του κακού. Πληρώνοντας το ανίερο στοίχημα που επιμένει να χάνει εδώ και χιλιετίες…

Θα νιώσετε ένα τσίμπημα στις αισθήσεις και το μυαλό σας. Θα θυμώσετε, θα θελήσετε να φωνάξετε. Δεν θα το κάνετε. Θα προτιμήσετε να πάρετε όλο αυτό και να το κάνετε κουβέντα. Να απευθυνθείτε στη συντροφιά σας. Να νιώσετε το έντονο αντιπολεμικό μήνυμα της παράστασης.

Ο πρωταγωνιστής κι αρχισφαγέας Ράντοβαν Κάραζιτς υπήρξε στα αλήθεια, το αιματοκύλισμα στη Σρεμπρένιτσα ήταν δική του υπαιτιότητα, και η μεταμόρφωσή του σε γενειοφόρο εναλλακτικό θεραπευτή που μεθοκοπά στο καπηλειό «Τρελάδικο» δεν αποτελεί επινόηση.

Η κυρία Κατσαμένη κρατά την ουσία του έργου του Πόε. Με συνειδητή επιλογή μία παράσταση βασισμένη σε κείμενο καθαρευούσης και αγάπη στον μεγάλο Αμερικανό συγγραφέα και ποιητή, η σκηνοθέτις παραθέτει αυτό ακριβώς που διέπει, διατρέχει και διακατέχει το έργο. Πραγματικότητα και φαντασία και πλήρη αρμονία.

Ποτέ άλλοτε ένα τόσο – κατά τα άλλα πάντα – «μαύρο» μιούζικαλ δεν κατάφερε να κάνει όλα γύρω μας πιο λευκά, πιο φωτεινά, πιο ανθρώπινα. Η Μαρσέλλου είναι ό,τι καλύτερο έχει τύχει στο μιούζικαλ τα τελευταία είκοσι-φεύγα χρόνια.

Μιλάμε για έναν θίασο που λειτουργεί χωρίς ψεγάδια, που κερδίζει το στοίχημα χάρη στις πολλαπλές διανομές και την οξυδέρκεια των συντελεστών και που καταφέρνει να συγκινήσει το κοινό. Ένα μιούζικαλ με δομημένη ιστορία και μήνυμα.

Το αθάνατο έργο του μεγάλου Νορβηγού συγγραφέα, το πιο πολύ-ανεβασμένο του. Και μία σκελίδα Γκαίτε. Ο Μεφιστοφελής και η Νόρα, ο Τόρβαλντ και ο Κρόγκσταντ… Ανίερες συμφωνίες για την πραγματοποίηση ενός ιερού σκοπού. Η Νόρα βάζει την υπογραφή της. Όχι με αίμα, αλλά για το αίμα της. Ο σύζυγος εξίσταται και ξεσπά επί δικαίων και αδίκων. Και ο τρίτος της παρέας… απολαμβάνει μία κατάσταση που εξισορροπεί το παράλογο με την ίδια τη ζωή.

Οι κυρίες Αφροδίτη Βραχοπούλου, Δανάη Γοργομύτη, Βίκυ Λέκκα, Άννα Λιανοπούλου βρίσκονται μπροστά μας. Οι πρωταγωνίστριες. Οι θήτες και τα θύματα. Θα έλεγε κανείς πως πρόκειται για την εν χορώ αναπαράσταση μίας αντίστροφης εκτέλεσης.

Μία παράσταση που δεν εμπεριέχει την κάθαρση αυτή καθαυτή, αλλά κάνει κάτι κινηματογραφικό, το οποίο μου αρέσει ιδιαίτερα. Αφήνει όλους τους ήρωες και όλες τις ηρωίδες σε ένα χωροχρονικό σημείο. Αυτά που έχουν συμβεί, καλώς ή κακώς έχουν συντελεστεί. Η επόμενη ώρα, η επόμενη μέρα, είναι και το επόμενο θέμα για συζήτηση, από τη στιγμή που θα βγούμε από την αίθουσα.

Οι δύο ηθοποιοί μας έκαναν αποδέκτες και κοινωνούς την ίδια στιγμή. Ο θεατής αισθάνθηκε σταθμός αυτής της διαδρομής. Δεν παρακολουθήσαμε απλά μία ιστορία. Τη ζήσαμε.

Οκτώ ηθοποιοί νέοι, δυναμικοί και πολύ καλά ρυθμισμένοι σαν ομάδα. Το κείμενο είναι πολύ και τρέχει ταχύτατα, εκείνοι όμως έχουν προβάρει πολύ, έχουν εξετάσει τις λεπτομέρειες και αποδίδουν σχεδόν κινηματογραφικά.

Οι τέσσερις νέοι ηθοποιοί αποδεικνύονται βασικοί συντελεστές αυτής της επιτυχίας. Δεν ερμηνεύουν απλώς ρόλους· βυθίζονται μέσα τους. Έχουν προσεγγίσει το έργο με κατανόηση και εσωτερικότητα, καταφέρνοντας να μεταφέρουν το συναίσθημα με αλήθεια και ωριμότητα που εντυπωσιάζει.

Η σκηνοθετική ματιά των Μιχαέλας Αντωνίου και Βάσιας Σκιαδά κινείται με συνέπεια προς μια ποιητική αφαίρεση, βυθίζοντας τη σκηνή σε ένα σχεδόν τελετουργικό μαύρο, όπου οι καθρέφτες δεν λειτουργούν απλώς ως σκηνικά ευρήματα αλλά ως πολλαπλά βλέμματα πάνω στην εύθραυστη ταυτότητα του ήρωα.

Τέτοιο σκηνικό στο Άβατον δεν έχω ξαναδεί. Ο κύριος Γιάννης Βουρουτζής ξεπέρασε κάθε φαντασία και έφτιαξε μία αμμουδιά και μία παραλία. Εκεί. Στη σκηνή. Ακούγεται εξωφρενικό, ίσως και να είναι, αλλά πρέπει να πάτε και να το δείτε. Και τότε θα καταλάβετε ότι η μαεστρία κάποιων ανθρώπων δεν χαμπαριάζει ούτε από χώρους ούτε από περιορισμούς.

Θαμπώθηκα πρώτα από όλα με το φωνητικό επίπεδο όλων των ηθοποιών της παράστασης. Τραγουδούσαν τόσο όμορφα, τόσο μοναδικά. Με άριστα το δέκα έφτασαν στο εκατό και δεν είναι υπερβολή, θα το διαπιστώσετε και μόνοι σας παρακολουθώντας την παράσταση.

Και μετά… ο θίασος! Πολλά θαυμαστικά για τους θαυμαστούς και τις θαυμαστές που μας έκαναν να χειροκροτούμε μέχρι να σπάσουν τα χέρια μας. Με καπετάνιο τον συνήθη ύποπτο Νικορέστη Χανιωτάκη, οι συντελεστές έλαμψαν και λάμπουν κάθε φορά που ανεβαίνουν στη σκηνή. Ο κύριος Χανιωτάκης στήνει το έργο με τέτοιο τρόπο, ώστε να στάζει εκείνο κλιμακωτά στο μυαλό και την καρδιά μας. Είναι τέτοια η αμεσότητα και είναι τέτοιο το μοτίβο, που δεν γίνεται να μην εγκλιματιστείς από τις πρώτες στιγμές.

Ένα μιούζικαλ μεταδιδακτορικού επιπέδου, με τους ηθοποιούς να στέκονται πολύ υψηλά ερμηνευτικά, με μουσική που αποδίδεται ζωντανά επί σκηνής και με στήριξη ισάξια του τάλαντου και της δουλειάς των συντελεστών.

Στο θέατρο Ροές, η Νάνα και ο Βαγγέλης δεν αφηγήθηκαν απλώς μια ιστορία. Την ξεδίπλωσαν μπροστά μας σαν ένα σκοτεινό κουβάρι συναισθημάτων, καλώντας τον θεατή να χαθεί μέσα του και να αναζητήσει τα δικά του νήματα. Είναι συνάνθρωποι μιας πλαστικής κοινωνίας, που τους βουλιάζει κάθε στιγμή, ενώ παράλληλα τους τραβάει σε μια μακρινή δίνη φόβου και ανασφάλειας.

Ένα θαυμάσιο κείμενο γίνεται παράσταση. Μία ιστορία που κατανοούμε από την αρχή. Ο κύριος Παναγιώτης Καστρίτσης, ο οποίος το σκέφτηκε όλο αυτό, έγραψε το κείμενο μαζί με την κυρία Δανάη Ντέμου και υπογράφει τη σκηνοθεσία, έκανε το αυτονόητο τέχνη. Μαζί με την καλλιτεχνική συνοδοιπόρο του πήραν τρεις χαρακτήρες ανθρώπινους, εντελώς καθημερινούς και τους ταξίδεψαν από μία χρονική περίοδο σε μια άλλη.

Η συγκίνηση είναι δεδομένη, όπως και ο θαυμασμός. Για όσους αγαπούν το θέατρο, εδώ, σε αυτό το έργο, βρίσκεται το ορμητήριο, το ησυχαστήριο και η σκήτη τους.

Τελικά, αυτό που όλοι αναζητούμε είναι να μας δουν, να μας ακούσουν και να μας αποδεχθούν.

Ένα έργο που σε καθηλώνει για πολλούς λόγους, ξεκινώντας από το κείμενο, το οποίο θίγει και αναδεικνύει σύγχρονους προβληματισμούς γύρω από τον έγγαμο βίο και τις δυναμικές εξουσίας που μπορεί να αναπτυχθούν μέσα σε αυτόν, οδηγώντας τελικά στην απόλυτη μοναξιά ακόμη και μέσα στον γάμο.

Ο Σίμος Στυλιανού αποδίδει συγκλονιστικά τη σωματική – αλλά και ψυχική – αναπηρία του Πάβελ, ενώ η Λίλλυ Μελεμέ κεντάει πάνω στη σκηνή με τους μικρομανιερισμούς της. Ως πρωταγωνίστρια και σκηνοθέτις, είναι η αδιαμφισβήτητη κινητήρια δύναμη της παράστασης.

Στο κέντρο της παράστασης βρίσκεται η Νάντια Κοντογεώργη, η οποία καταφέρνει κάτι σχεδόν αδιανόητο. Ενσαρκώνει είκοσι έξι διαφορετικές φωνές και χαρακτήρες, τους δίνει σάρκα και οστά και τους συνδέει αρμονικά σε ένα ενιαίο, σφιχτοδεμένο θεατρικό σύμπαν.

Η κυρία Κυριακή Σπανού έχει κάνει τη θεατρική προσαρμογή, βασισμένη στη μετάφραση του κυρίου Γιάννη Στρίγκου και έχει στήσει και δουλέψει με τρόπο που τιμά την τέχνη της και το βιβλίο. Διατηρεί και την «αυτονομία» στη διαδρομή των ηρωίδων και των ιστοριών, διατηρεί όμως και την «ένωση» στο τελείωμα, όπως προστάζουν και οι σελίδες της Κολομπανί.

Η κυρία Σοφία Λιάκου είναι απίστευτα γλυκιά! Είναι σκέτη καραμέλα, είναι η σικάτη κυρία που μένει στο απέναντι διαμέρισμα και κάθε μέρα λαμβάνει ένα μπουκέτο λουλούδια. Η εκφορά της είναι ιδανική, το ηχόχρωμά της εξαιρετικό και ο τρόπος που κοιτάζει και κινείται, αγγίζουν την τέλεια φυσικότητα.

Το σκηνικό της παράστασης είναι ό,τι πιο ωραίο έχω δει στο secret room του Αλκμήνη και μία πραγματική δήλωση οξύνοιας στη μοντέρνα σκηνογραφία, με την υπογραφή του κυρίου Δημήτρη Μέλλου.

Ιδιαίτερα με εντυπωσίασε και ένιωσα τιμή να παρακολουθώ μια χορευτική παράσταση αντίστοιχου υψηλού επιπέδου. Η τεχνική αρτιότητα των χορευτριών φανερώνεται στην σεκάνς όπου η μητέρα διδάσκει στο παιδί την όρθια στάση. Ήταν ένα μάθημα ανατομίας και εμπιστοσύνης.

Η Βανέσσα Βαϊτση, υπό τη λιτή αλλά ουσιώδη σκηνοθετική ματιά και καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου, μετουσιώνει σε λόγο όλα εκείνα που βιώνει ένας άνθρωπος ηττημένος – αυτή την ανεξέλεγκτη δίψα για υπέρβαση της ίδιας μας της φύσης.

Μετά από πολλές παραστάσεις που έχουμε παρακολουθήσει, μπορώ να πω με ειλικρίνεια ότι όποιος επιλέξει να τη δει θα περάσει όμορφα, είτε για να απολαύσει αγαπημένους ηθοποιούς σε πολύ καλές ερμηνείες, είτε γιατί θα αναγνωρίσει μέσα στην ιστορία κομμάτια της ελληνικής πραγματικότητας που, με χιούμορ και ευαισθησία, ανεβαίνουν στη σκηνή.

Μπροστά σε αυτό το εφιαλτικό παιχνίδι, ο θεατής αρχικά συνοφρυώνεται, ειδικά αν δεν είναι εξοικειωμένος με την υπερρεαλιστική παράδοση. Αλλά ακόμα και τότε, η γλώσσα του κειμένου είναι τόσο έξοχη, που σε συμπαρασύρει σαν χείμαρρος.

Στη συζήτηση, που ακολουθεί, με τους ηθοποιούς, τη δημιουργό αλλά και τον σκηνοθέτη και συνεργάτη της, Γιάννη Σκουρλέτη, η Μάμα απογυμνώνεται και αναδεικνύεται ως μια ωμή ανατομία του περιθωρίου. Αν, με όρους ρομαντικούς, το έργο μιλάει για την πείνα και την ηθική, με όρους πολιτικούς παραπέμπει σε ένα ανελέητο μπρα-ντε-φερ ανάμεσα στο σύμβολο του Ζητιάνου και τον αδηφάγο μηχανισμό του καπιταλισμού.

Αυτή η διασκευή δεν επιδιώκει ούτε τη δικαίωση ούτε την καταδίκη της ηρωίδας. Αντίθετα, ανοίγει χώρο για ερωτήματα. Πού αρχίζει και πού τελειώνει η ευθύνη; Πόσο βαριά είναι η κοινωνική πίεση; Και τελικά, πόσο εύκολο είναι να μιλήσουμε για το φως χωρίς να κοιτάξουμε κατάματα το σκοτάδι;

Καθώς η παράσταση εξελίσσεται, οι μάσκες αρχίζουν να πέφτουν και μια κρίσιμη αποκάλυψη για τον έναν από τους δύο λειτουργεί καταλυτικά. Εκεί το έργο παύει να είναι θεωρητικό και γίνεται βαθιά προσωπικό, σχεδόν ενοχλητικό.

Συνολικά, η θεατρική μεταφορά του έργου «Λόλα» είναι μια προσεγμένη, δυναμική και συναισθηματικά φορτισμένη παράσταση, που τιμά τόσο την κινηματογραφική της προέλευση όσο και το σύγχρονο θέατρο, προσφέροντας στο κοινό μια εμπειρία έντονα ανθρώπινη και βαθιά συγκινητική.

Ένας μαγικά δοσμένος μονόλογος, ο οποίος στην ουσία είναι ραφή επιμέρους μονολόγων, όλων διαμέσου ενός προσώπου, που μεταμορφώνεται άμα τη βουλήσει. Συνιστάται χωρίς δεύτερη σκέψη και δεύτερη κουβέντα.

Οι κυρίες Θεανώ Κλάδη και Βιβιάννα Γιαννούτσου και οι κύριοι Χάρης Τραχανίδης, Ηρακλής Τσουζίνοβ και Γιάννης Κούλπερ, δουλεύουν και φαίνονται σαν ομάδα. Δεν υπάρχει ο πρωταγωνιστής που θα διαφανεί περισσότερο. Υπάρχουν οι πέντε πρωταγωνιστές, που ξεχωρίζουν το ίδιο, γιατί, πολύ απλά, ξεχωρίζει η ίδια η παράσταση.

Οι δύο πρωταγωνιστές διαθέτουν τόση άνεση, που πραγματικά διερωτάσαι, σαν θεατής, αν όλο αυτό βγαίνει από την εμπειρία τους, από το δέσιμο με την τέχνη τους, από τη διαρκή ενασχόληση ή πρόκειται «απλά» για μία συνομωσία των αρχαίων δαιμόνων του θεάτρου.

Όλο το έργο διαδραματίζεται μέσα σε ένα δωμάτιο. Η νέα, ακραία, κατάσταση, λόγω της καταστροφικής πανδημίας, οδηγεί τις συμπεριφορές εκτός πλαισίου. Η αγάπη γίνεται μίσος, ο έρωτας δίνει τη θέση του στην αδιαφορία και σε κάτι από αλαζονεία.

Από το πρώτο δευτερόλεπτο μέχρι το τέλος, δεν σταμάτησα να παρατηρώ. Και μαζί με τις εξαιρετικές ερμηνείες των ηθοποιών, τα συναισθήματά μου, τα οποία εναλλάσσονταν. Συγκίνηση, χαμόγελο, μια εσωτερική σιωπή, μια μικρή ταραχή.

Ο κύριος Κακάλας παραδίδει μαθήματα στον τρόπο μετάδοσης. Δεν θα κάνει ούτε μισό σαρδάμ, ο ρυθμός του είναι σταθερός και η έκφανση του εξαιρετική. Η χροιά της φωνής βοηθά, ώστε η εξιστόρηση να μπαίνει στο πετσί μας και ο ιδιάζων λόγος του δημιουργού δεν προκαλεί προβλήματα στην κατανόηση.

Η πρώτη μου επαφή με τον χώρο με κέρδισε αμέσως. Το σκηνικό, λιτό αλλά εξαιρετικά ζωντανό, λειτουργούσε ως ενεργός αφηγητής της ιστορίας, χωρίς περιττές υπερβολές. Οι ερμηνείες των ηθοποιών ήταν συγκλονιστικές. Παραστατικές, σωματικές, βαθιά ρεαλιστικές.