Τα φώτα σβήνουν και για λίγα δευτερόλεπτα επικρατεί μια παράξενη σιωπή. Σαν να κρατά ολόκληρη η αίθουσα την ανάσα της. Ο Hellhammer εμφανίζεται πρώτος στη σκηνή και πριν καν προλάβει να καθίσει πίσω από το «σχετικά μικρό», τουλάχιστον για τα δικά του δεδομένα, drum kit, η ατμόσφαιρα έχει ήδη αλλάξει. Από το πρώτο δευτερόλεπτο, το Gagarin βυθίζεται σε εκείνη την ασφυκτική, σκοτεινή αίσθηση που μόνο οι Mayhem μπορούν να δημιουργήσουν. Σκότος, έρεβος, τελετουργία και μια επιβλητικότητα που κουβαλά το βάρος ολόκληρης της ιστορίας του black metal.

Οι τέσσερις μουσικοί στέκονται αγέρωχοι πάνω στη σκηνή, σαν να μην έχουν απολύτως τίποτα να αποδείξουν σε κανέναν. Και πράγματι δεν έχουν. Έχοντας ήδη χαράξει ανεξίτηλα το όνομά τους στην ιστορία της ακραίας μουσικής, παίζουν με την αυτοπεποίθηση και την άνεση ανθρώπων που γνωρίζουν ακριβώς ποιοι είναι και τι αντιπροσωπεύουν. Κάθε νότα ακούγεται ακριβώς εκεί που πρέπει, κάθε αλλαγή ρυθμού μοιάζει υπολογισμένη στην εντέλεια και κάθε στιγμή αποπνέει τη σιγουριά ενός συγκροτήματος που βρίσκεται στο φυσικό του περιβάλλον.

Και τότε εμφανίζεται εκείνος…

Ο ένας. Ο μοναδικός. Ο Attila Csihar.

Για όσους μεγαλώσαμε με το «De Mysteriis Dom Sathanas» και αργότερα ανακαλύψαμε το μεγαλείο των Tormentor, ο Attila δεν είναι απλώς ένας τραγουδιστής. Είναι μια μοναδική καλλιτεχνική οντότητα, μια φιγούρα που έχει ταυτιστεί όσο λίγες με την πιο θεατρική, υπερβατική και απόκοσμη πλευρά του ακραίου ήχου.

Τι μπορεί να πει κανείς γι’ αυτόν που να μην έχει ήδη ειπωθεί; Ο άνθρωπος είναι ένα ολόκληρο show από μόνος του. Κάθε κίνηση, κάθε χειρονομία, κάθε αλλαγή εμφάνισης τραβά αβίαστα τα βλέμματα του κοινού. Χθες έκανε την εμφάνισή του ντυμένος σαν κάποια διεστραμμένη εκκλησιαστική μορφή, κάτι μεταξύ δεσπότη και σκοτεινού ιεράρχη, ενώ όσοι τον παρακολουθούν χρόνια, γνωρίζουν ότι μπορείς να τον δεις σχεδόν με οποιαδήποτε μεταμφίεση, από δαιμονικές φιγούρες μέχρι ακόμη και… δέντρο! Όμως το πραγματικό του όπλο δεν είναι ούτε τα κοστούμια ούτε η σκηνική παρουσία. Είναι η φωνή του.

Οι ανατριχιαστικές ερμηνείες του ζωντανεύουν κάθε πιθανό εφιάλτη που κρύβεται στους στίχους των Mayhem. Γρυλίσματα, ψίθυροι, απαγγελίες και αλλόκοτες φωνητικές μεταμορφώσεις συνθέτουν ένα καθηλωτικό αποτέλεσμα που δύσκολα συναντά κανείς σε οποιοδήποτε άλλο συγκρότημα του χώρου. Δεν είναι τυχαίο ότι για μεγάλο μέρος της εμφάνισης των Mayhem, τα βλέμματα όλων παρέμειναν καρφωμένα επάνω του.

Κι όμως, ακόμα και μέσα σε αυτό το σκηνικό μεγαλείο, ο Hellhammer καταφέρνει να ξεχωρίσει. Ο θρυλικός drummer μοιάζει να κατοικεί σε ένα δικό του μουσικό σύμπαν. Παραδίδει, για άλλη μια φορά, ένα αδιανόητο μάθημα drumming, με ταχύτητα, ακρίβεια και δύναμη που προκαλούν δέος. Υπάρχουν στιγμές που αναρωτιέσαι αν είναι ανθρωπίνως δυνατό να παίζει κάποιος με τέτοια συνέπεια και ένταση. Άλλοι μουσικοί παίζουν συναυλίες. Ο Hellhammer παραδίδει masterclasses.

Το αποτέλεσμα ήταν αναμενόμενο. Ένα γεμάτο Gagarin υποκλίθηκε σε μια μπάντα που εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για ολόκληρο το black metal. Από τα πρώτα μέχρι τα τελευταία λεπτά, το κοινό παρέμεινε απόλυτα αφοσιωμένο σε όσα συνέβαιναν πάνω στη σκηνή. Και όταν έπεσαν οι τίτλοι τέλους, οι περισσότεροι είχαν ακριβώς την ίδια έκφραση. Ένα χαμόγελο μέχρι τα αυτιά και το βλέμμα ανθρώπων που μόλις έζησαν κάτι πραγματικά ξεχωριστό. Γιατί αυτό που παρακολουθήσαμε χθες δεν ήταν απλώς μια συναυλία. Ήταν μια εμπειρία ζωής.

Acti I: Real Of Endless Misery, Buried By Time And Dust, Bad Blood, Life Is A Corpse You Drag
Act II: Ancient Skin, Psywar, To Daimotion, View From Nihil, Whore
Act III: Freezing Moon, Chimera, Cursed In Eternity, From The Dark Past, Weep For Nothing
Act IV: Deathcrush, Chainsaw Gutsfuck, Carnage, Pure Fucking Armageddon

Οι Unleashed έδειξαν και απέδειξαν γιατί παραμένουν μία από τις πιο αγαπημένες death metal μπάντες του ελληνικού κοινού. Οι Σουηδοί ανέβηκαν στη σκηνή αποφασισμένοι να ζεστάνουν το κοινό και το κατάφεραν με χαρακτηριστική άνεση. Με ήχο ογκώδη, αστείρευτη ενέργεια και ένα set γεμάτο ύμνους του σκανδιναβικού death metal, «παρέδωσαν» μια εμφάνιση που κάλλιστα θα μπορούσε να σταθεί και ως headline show.

Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν εντυπωσιακή. Moshpit, sing-along και ασταμάτητο headbanging συνέθεσαν το σκηνικό καθ’ όλη τη διάρκεια της εμφάνισής τους. Ο κόσμος τραγουδούσε, χτυπιόταν και αποθέωνε το συγκρότημα σε κάθε ευκαιρία, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά ότι η σχέση του ελληνικού κοινού με το σουηδικό death metal παραμένει ισχυρότερη από ποτέ.

To Asgaard We Fly, Destruction (Of The Race Of Men), Don’t Want To Be Born, Hammer Battalion, To My Only Son, Hold Your Hammers High!, No Sign Of Life, The Longships Are Coming, War Comes Again, The Immortals, The Dark One, Into Glory Ride, The Hunt For White Christ, Death Metal Victory, Before The Creation Of Time

Τελικά, η χθεσινή βραδιά στο Gagarin ήταν ένα διπλό χτύπημα κορυφαίου ακραίου metal. Οι Unleashed έβαλαν ιδανικά τις βάσεις και οι Mayhem ολοκλήρωσαν το τελετουργικό με τρόπο που μόνο αυτοί γνωρίζουν. Μία από εκείνες τις συναυλίες που επιβεβαιώνουν γιατί κάποια συγκροτήματα δεν είναι απλώς μπάντες, αλλά ζωντανοί θρύλοι.

Βαγγέλης Φαρρής

Αντί επιλόγου: The Koustas Khronicles Unleashed under the only one and (the) true Mayhem

Δεν είμαι οπαδός του ακραίου ήχου. Δεν θα κάτσω να ακούσω στο σπίτι μου τέτοιες κυκλοφορίες, εκτός κι αν πρόκειται για κριτική. Το ξέρω, πολύ λίγο σας ενδιαφέρει. Πώς όμως θα αντιδρούσατε διαβάζοντας τη γνώμη ενός ανθρώπου που δεν τον ελκύει το στούντιο αλλά η εμφάνιση επί σκηνής; Πάμε να το δούμε παρέα, αν θέλετε κι εσείς…

Οι Unleashed είναι φαινόμενο από μόνοι τους. Θα μπορούσαν άνετα να παίξουν σε μοτίβο Sepultura, θα μπορούσαν όμως να τσακίσουν κόκαλα σε ύφος Pantera. Τέτοιοι μουσικοί μπορούν να παίξουν ό,τι κάνουν κέφι. Και το έκαναν. Δίπλα στις τρελές ταχύτητες και το ανηλεές ντούκα-ντούκα, έγνεψαν από τις κουίντες Sabbathικά θέματα και ήλθε μπροστά-μπροστά μία τεχνοτροπία, που όλοι πρόσεξαν και όλοι είδαν. Με έναν lead κιθαρίστα που έπαιζε σόλο για πολύ χάζεμα και έναν drummer που ήταν less is more σχεδόν εις τη νιοστή, οι Σουηδοί άστραψαν και βρόντηξαν και το show, το οποίο επιμελήθηκαν, ήταν τέτοιο που όχι απλά ζέστανε το κοινό… το τσουρούφλισε! Ο Johnny Hedlund δεν αφήνει τον κόσμο να ησυχάσει, δεν αφήνει τίποτα να πέσει κάτω. Και η ανταπόκριση είναι αναμενόμενη. Όταν κάτι πάει να γίνει «χλιαρό», θα επέμβει ξανά, για να ρωτήσει άλλη μια φορά πώς είμαστε και να μας τσιγκλήσει να ακουστούμε περισσότερο.

Οι Mayhem λοιπόν… Ο ορισμός του Black Metal με μία λέξη. Την προηγούμενη φορά που τους είχα δει, είχα εστιάσει στο πώς ο Hellhammer έδινε στο ταμπούρο για να μπουν, όταν όλοι οι άλλοι δίνουν στο hi-hat… Αυτή τη φορά η μπάντα επέλεξε κάτι άλλο. Τον συντονισμό μέσω τεχνολογίας και το μπάσιμο χωρίς μέτρημα. Το έχω ξαναδεί, είναι πάντα εντυπωσιακό, αλλά αυτή τη φορά οι Mayhem το έκαναν κορυφαίο θέαμα. Και αυτό που ακούσαμε. Τεράτωση ήχου να το πω; Καταστροφή οικοδομικού τετραγώνου να το πω; Το ξύλο που έπεφτε έκανε την καταρρακτώδη βροχή να ακούγεται σαν πιτσίλα από δυσλειτουργικό νεροπίστολο και ο κόσμος μπορεί και να μην κατάλαβε τι τον βρήκε. Στο photopit, έβλεπες να πυροβολούν οι τέσσερίς τους και να κινούνται σχεδόν σε slow motion… Ο πέμπτος είναι απλά περαστικός από τον πλανήτη μας. Δεν νομίζω να έχουν κάνει παρόμοιο show οι άνθρωποι στο παρελθόν και δεν ξέρω τι σκέπτονται για το μέλλον.

Η φωτογραφία του εξωφύλλου τα λέει όλα. Ο ενδεκάχρονος Δημήτρης, με τη συνοδεία της μητέρας του και του θείου του μάλιστα, με μπλουζάκι Slayer και την καλύτερη των διαθέσεων, έδειξε πως όταν μεγαλώνεις ένα παιδί, μπορείς να το μεγαλώσεις και έτσι. Να μάθει το Heavy Metal, να το γουστάρει και να το κάνει αυτό μαζί με τους γονείς του. Πέρας ακροάσεως!

Κώστας Κούλης

Φωτό: Stiver Graunne, wPITw agency