Ζαχαρένια Πετράκη
ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ
Ο ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Τραγούδησε για να σμίξει τον κόσμο…
2ος χρόνος!
Σκηνοθεσία: Νικορέστης Χανιωτάκης
Έναρξη: Τετάρτη 7 Οκτωβρίου
Η βραβευμένη μουσικοθεατρική παράσταση «Νίκος Ξυλούρης, ο Αρχάγγελος της
Κρήτης» της Ζαχαρένιας Πετράκη (1 ο βραβείο καλύτερου νεοελληνικού έργου, 12α
Θεατρικά Βραβεία Κοινού All4fun) επαναλαμβάνεται για 2 η συνεχή χρονιά στο
θέατρο ΗΒΗ από την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Νικορέστης
Χανιωτάκης καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κρήτης και η παραγωγή ανήκει
στη Stages Network και στα Αθηναϊκά Θέατρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παράσταση
ολοκλήρωσε και μία θριαμβευτική καλοκαιρινή περιοδεία στην Ελλάδα και απέσπασε
διθυραμβικές κριτικές από τον Τύπο.Το κείμενο της παράστασης είναι βασισμένο σε
πολυετή έρευνα και αρχειακό υλικό.
Είναι η πρώτη φορά που η ζωή και το έργο του μεγάλου Έλληνα καλλιτέχνη-σύμβολο,
του Νίκου Ξυλούρη, παρουσιάζεται στο θέατρο σε μία υψηλών αξιώσεων παραγωγή με έναν πολυπληθή θίασο και τη συμμετοχή σημαντικών καλλιτεχνών του θεάτρου και της μουσικής. Έτσι, ο «Αρχάγγελος της Κρήτης» όπως αποκαλούσαν τον Ψαρονίκο,
ζωντανεύει στη σκηνή σε μία παράσταση με ζωντανή μουσική, αδημοσίευτο
φωτογραφικό υλικό, πολύτιμα ηχητικά ντοκουμέντα και αφήγηση. Είναι μία βιωματική
εμπειρία που ενώνει τη μαρτυρία, την τέχνη και τη συγκίνηση. Το έργο επιχειρεί να
συστήσει τη μορφή του Ξυλούρη όχι μόνο ως φωνή-σύμβολο, αλλά ως το εσωτερικό
σύμπαν ενός ανθρώπου που τραγουδούσε με την ψυχή ενός λαού. Οι θεατές
έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τα εμβληματικά τραγούδια του Ξυλούρη σε νέες
ενορχηστρώσεις του Ανδρέα Κατσιγιάννη.
Η Ουρανία Ξυλούρη, η σύντροφος της ζωής του Νίκου και θεματοφύλακας της μνήμης του, έχει συνεισφέρει ουσιαστικά στην τελική διαμόρφωση του κειμένου. Με οδηγό τις αφηγήσεις της και άξονα τραγούδια που σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή, η παράσταση δεν αποτυπώνει μόνο το μεγαλείο της φωνής του, αλλά αποκαλύπτει – κυρίως – το ηθικό και πνευματικό βάρος μιας προσωπικότητας που σφράγισε το νεότερο ελληνικό πολιτισμό.
Στην παράσταση αναβιώνουν προσωπικότητες-σταθμοί της καλλιτεχνικής και
πολιτιστικής ζωής της χώρας όπως, η Τζένη Καρέζη, ο Κώστας Καζάκος, ο Χρήστος
Λεοντής κ.α. Φυσικά ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην σχέση του Νίκου με τον Σταύρο
Ξαρχάκο που ξεκίνησε με τον σημαντικό δίσκο «Διόνυσε Καλοκαίρι μας» και εξελίχτηκε σε μια δυνατή φιλία.
Η παράσταση τελεί υπό την αιγίδα του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Κρήτης.
Λίγα λόγια για το έργο
Η παράσταση ξεδιπλώνει τη ζωή και την πορεία του σπουδαίου Κρητικού τραγουδιστή
και λυράρη Νίκου Ξυλούρη. Ακολουθούμε τα βήματα του «Αηδονιού της Κρήτης» από
τα παιδικά του χρόνια στα Ανώγεια, στη σκιά της Κατοχής, μέχρι τις ημέρες του
θριάμβου του στις αθηναϊκές μπουάτ της δεκαετίας του ’70. Θυμόμαστε τη δημόσια
παρουσία του που ταυτίστηκε με τον αγώνα, την αξιοπρέπεια και την ελπίδα μιας
ολόκληρης εποχής και φτάνουμε στην πρόωρη αναχώρησή του από τη ζωή, σε ηλικ
μόλις 44 ετών.
Ήταν εκείνος που επανέφερε τη λησμονημένη λύρα στο Ηράκλειο, αναστήλωσε την
παράδοση και έδωσε φωνή στα ριζίτικα τραγούδια που, μέσα από τη δική του ερμηνεία,
απέκτησαν κύρος, καθολικότητα και μια νέα δυναμική. Ολόκληρη η Κρήτη τραγούδησε
ξανά και μαζί της… όλη η Ελλάδα.
Σημαντικό ρόλο στην πορεία του Ξυλούρη έπαιξε η κυκλοφορία των «Ριζίτικων» το
1971, έτσι όπως τα διασκεύασε-ενορχήστρωσε ο Γιάννης Μαρκόπουλος. Το «Πότε θα
κάνει ξαστεριά» έπαψε να είναι απλώς ένα παραδοσιακό τραγούδι κι έγινε ένα σύνθημα,
ένα κάλεσμα, ένα σύμβολο. Ο σπουδαίος μας συνθέτης χρησιμοποίησε σημειολογικά την
«Ξαστεριά» ως εναρκτήριο άσμα του δίσκου και ένωσε τις φωνές των φοιτητών στην
ιστορική συναυλία του Συλλόγου Κρητών στο γήπεδο του Σπόρτινγκ.
Ο Ψαρονίκος, λιγομίλητος και περήφανος, χάρισε στον λαό του στιγμές που άγγιξαν τα
όρια του μύθου. Ήταν η ζωντανή ενσάρκωση του κρητικού πνεύματος· γνήσιος, ευθύς,
γενναίος. Πίστευε ακράδαντα πως, αν η Ελλάδα αποτινάξει τη μιζέρια και τη φθορά, θα
αναδυθεί το φως των αληθινών της θησαυρών.
Αναδείχθηκε σε σύμβολο αντίστασης απέναντι στη χούντα και τον φασισμό. Ήταν
μάλιστα στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, όπου τραγούδησε την «Ξαστεριά» μαζί με
τους φοιτητές. Δεν χώρεσε ποτέ σε καλούπια. Πήρε το φως του νησιού και το πάντρεψε
με την ποίηση, τις έντεχνες αναζητήσεις και τις παραδόσεις άλλων πολιτισμών,
δημιουργώντας κάτι αυθεντικό, καινούργιο, βαθιά ελληνικό και παγκόσμιο μαζί.
Ο Ξυλούρης δεν τραγουδούσε για να εντυπωσιάσει. Δημιουργούσε ιερές στιγμές, μια
βαθιά επικοινωνία με το κοινό του. Μετέτρεπε τον ήχο σε μνήμη και την ερμηνεία σε
προσευχή. Ήταν εκείνος που μετουσίωνε τον πόνο σε δύναμη, τη σιωπή σε πάθος, τη
ζωή σε τέχνη.
Ήταν ο άνθρωπος που, παρά την αναγνώριση, ποθούσε πάντα την επιστροφή στις
κορφές του Ψηλορείτη· ένας καλλιτέχνης που απέστρεφε το βλέμμα από τον θόρυβο και
τη ματαιότητα του κόσμου. Όπως έλεγε κι ο ίδιος:
«Δακρύζω με παράπονο, με πόνο συλλογούμαι,
γιατί ‘ναι όλα μάταια στον ψεύτη κόσμο απού ‘μαι…»
Σήμερα, σε έναν κόσμο που διψά για ουσία και αλήθεια, το έργο του Νίκου Ξυλούρη
στέκει σαν φάρος. Είναι μια όαση υψηλής αισθητικής, μια πηγή έμπνευσης, μια γέφυρα
ανάμεσα στο χθες και στο αύριο. Η κληρονομιά του αποτελεί θεμέλιο πολιτισμού και
μέσο επικοινωνίας ανάμεσα σε λαούς και γενιές.
Γιατί, όπως τραγούδησε κι ο ίδιος:
«Εμείς δεν τραγουδάμε
για να ξεχωρίσουμε, αδελφέ μου, απ’ τον κόσμο.
Εμείς τραγουδάμε
για να σμίξουμε τον κόσμο».
Ταυτότητα παράστασης
Κείμενο: Ζαχαρένια Πετράκη
Σκηνοθεσία- επιμέλεια κειμένου: Νικορέστης Χανιωτάκης
Σύμβουλος Δραματουργίας: Ουρανία Ξυλούρη
Ενορχηστρώσεις: Ανδρέας Κατσιγιάννης
Σκηνικά: Μανόλης Παντελιδάκης
Κοστούμια: Ιωάννα Καλαβρού
Χορογραφίες/Επιμέλεια κίνησης: Έλενα Γεροδήμου
Φωνητική διδασκαλία: Γιάννης Μαθές
Φωτισμοί: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Βοηθός σκηνοθέτη: Θεοδώρα Κοκκινίδη
Video Artist /Στατικά-Γραφικά Παράστασης: Βικτώρια Βελλοπούλου
Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης
Στον ρόλο του Νίκου Ξυλούρη: Αιμιλιανός Σταματάκης
Αφηγείται η Τάνια Τρύπη
Τραγουδούν : Γιάννης Μαθές, Χρήστος Γεωργαλής, Ιωάννα Λέκκα
Λύρα, φωνή : Μάνος Πυροβολάκης
Λαούτο : Βαγγέλης Μαμαλάκης
Παίζουν (αλφαβητικά) :
- Χρήστος Γεωργαλής
- Ξανθή Γεωργίου
- Νίκος Γκέλια
- Γιάννης Καλαντζόπουλος
- Ιωάννα Λέκκα
- Γιάννης Μαθές
- Λίζυ Ξανθοπούλου
- Σπύρος Σουρβίνος
- Αναστασία Τσιλιμπίου
- Μάνος Τσούτης
- Γιώργος Φλωράτος
Παραγωγή : STAGES NETWORK ΑΕ
Θέατρο ΗΒΗ
Διεύθυνση: Σαρρή 27, Αθήνα 105 54
Τηλέφωνο: 211 1000 365
Ημέρες & Ώρες παραστάσεων :
Τετάρτη 19:00
Πέμπτη 20:00
Παρασκευή 21:00
Σάββατο 17:30 & 21:00 (διπλή παράσταση)
Κυριακή 18:00
Τιμές εισιτηρίων: VIP1: 35€, VIP2 : 30€ , Α’ Ζώνη : 25€, Β’ Ζώνη : 20€, Γ’
Ζώνη : 18€
Φοιτητικό, Ανέργων , Παιδικό (έως 12 ετών), ΑμεΑ(χωρίς αμαξίδιο) 18€ (στην
B’ Ζώνη), 16€ (στην Γ’ Ζώνη)
Άτομα σε αναπηρικό αμαξίδιο εισέρχονται δωρεάν, κατόπιν επικοινωνίας με το
ταμείο του θεάτρου, λόγω περιορισμένων θέσεων.
Εισιτήρια :
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/nikos-ksylouris-o-arxaggelos-tis-
kritis-2os-xronos/
Στο τηλεφωνικό κέντρο : 211 1000 365
Στο ταμείο του Θεάτρου Αλίκη, Αμερικής 4, Aθήνα
Για Ομαδικές Κρατήσεις :
Κώστας Μπάλτας–Γιώτα Καραίσκου-Κατερίνα Σταθάτου : 211-1026277
Δευτ-Παρ : 10:00 -19:00
Ε-mail Τμήματος Ομαδικών Κρατήσεων: reservations@a-th.gr
Πληροφορίες : www.a-th.gr
! Σημαντική σημείωση !
Πριν από την έναρξη κάθε παράστασης προβάλλεται η ταινία μικρού μήκους «Τα
παιδικά χρόνια του Ψαρονίκου στα Ανώγεια».
Ρόλοι και Ερμηνευτές της ταινίας:
Ελευθερία Ξυλούρη : Πέγκυ Τρικαλιώτη
Ψαρογιώργης: Μιχάλης Αεράκης
Νταγιαντάς: Άρης Λεμπεσόπουλος
Μενέλαος Δραμουντάνης: Θανάσης Κουρλαμπάς
Σκουλάς: Νίκος Καραγεώργης
Παιδιά:
Ψαρονίκος: Σεραφείμ Γκούβρας
Γιωργαντός: Ιάσωνας Ρούσσος
Μάγκας: Μάξιμος Γρηγοράτος
Πολομανώλης: Άλκης Μιχαηλίδης
Μικρή Αγγλία: Μαρία Κασάρχου



0 Comments