Θεατρίζομαι: Terror @ Θέατρο ΦΙΛΙΠ

Είναι μία από τις παραστάσεις που έχω δει πολλές φορές. ΠΟΛΛΕΣ φορές όμως. Την έχω παρακολουθήσει με όλες τις διανομές, έχω πάει και σε γενική, έχω γράψει και ξαναγράψει και δεν νομίζω ότι θα σταματήσω να το κάνω. Όταν υπάρχει ένα τόσο δυνατό κείμενο, όταν βρίσκεσαι στην αίθουσα και θεωρείς ότι δεν υπάρχει τίποτε άλλο στον κόσμο πέρα από αυτό που βλέπεις μπροστά σου… Όταν οι ηθοποιοί κάνουν το παν για να δείξουν πόσο μαγικό είναι το θέατρο…

Η ιστορία σου κόβει την ανάσα. Αεροπειρατεία σε ένα airbus της Lufthansa, κάπου στη Γερμανία. Οι οδηγίες του καταλαμβάνοντος είναι σαφείς. Το σκάφος θα κατευθυνθεί προς την Allianz Arena, με προφανή σκοπό να συντριβεί εκεί. Στο γήπεδο βρίσκονται εβδομήντα χιλιάδες άνθρωποι, οι οποίοι παρακολουθούν το παιχνίδι Γερμανίας Αγγλίας. Δύο Eurofighter απογειώνονται επιτόπου και σε λίγα λεπτά προσεγγίζουν το επιβατικό αεροσκάφος. Οι πιλότοι αναμένουν οδηγίες. Ο κρατικός μηχανισμός δεν αποφαίνεται. Ο ένας εκ των πιλότων το κάνει. Πατάει το κουμπί και καταστρέφει το αεροπλάνο. Εκατόν εξήντα τέσσερις άνθρωποι νεκροί.

Η δίκη ξεκινά. Ο πρόλογος του προέδρου, οι αγορεύσεις των συνηγόρων, η εξέταση των μαρτύρων. Ο ίδιος ο κατηγορούμενος, ο οποίος μιλά για το συμβάν. Η πλοκή και η εξέλιξη, έτσι όπως τη σκέφτηκε και την αποτύπωσε o – δικηγόρος πέρα από συγγραφέας – Φέρντιναντ φον Σίραχ και έτσι όπως αριστουργηματικά τη μετέφρασε η κυρία Ευαγγελία Α. Νάνου και διασκεύασε η κυρία Μιρέλα Παπαοικονόμου, η συνήθης χρυσοδάκτυλη των κειμένων. Η σκηνοθεσία του κυρίου Γιώργου Οικονόμου παραμένει πάντα αυθεντική, λυτή, γεμάτη, παραμένει πάντα πλήρης. Μία σκηνοθεσία που μετατρέπει ένα κινηματογραφικό σενάριο σε θεατρικό κείμενο και παράσταση με στροβοσκοπική κίνηση.

Στον ρόλο του προέδρου συναντάμε την κυρία Ίντρα Κέιν. Την έχω παρακολουθήσει σε αρκετές παραστάσεις και είναι πάντα παραπάνω από καλή. Το ίδιο ισχύει και εδώ. Με δυνατότητα εκφοράς λόγου σε υψηλές ταχύτητες, με την κατάλληλη κίνηση και με ματιά που διαπερνά τον θεατή, ερμηνεύει θέτοντας υπό την προσοχή μας κάτι πολύ βασικό. Να έχουμε καθαρή σκέψη και κρίση. Γιατί όλοι εμείς οι θεατές, θα κληθούμε ως ένορκοι στο τέλος.

Στον ρόλο της εισαγγελέως βρίσκουμε για μία ακόμα σεζόν την κυρία Θεοδώρα Σιάρκου. Είχε λάμψει στον συγκεκριμένο ρόλο και συνεχίζει να λάμπει, κουμπώνοντας άψογα στον χαρακτήρα. Θα ανεβάσει συχνότητες, θα μπασάρει, θα χαραχτεί ως δημόσιος κατήγορος στη θεώρησή μας, στη σκέψη μας. Οδηγεί με άνεση την κούρσα και αντιπαρατίθεται υποδειγματικά με τον έτερο δικηγόρο, τον συνήγορο υπεράσπισης, τον οποίο υποδύεται ο κύριος Δημήτρης Λιόλιος, ο οποίος ήταν επίσης στην προηγούμενη διανομή. Την εξαιρετική εκφορά λόγου του υποστηρίζει με χειρονομίες και κινήσεις γενικά, οι οποίες ναι μεν δεν του χρειάζονται ιδιαίτερα, προσδίδουν όμως στο ανθρώπινο του πράγματος. Πολλές φορές χρησιμοποιούμε τα χέρια μας για να δείξουμε ότι δεν αστειευόμαστε. Εκείνος το κάνει γιατί θέλει να μας δείξει τι ακριβώς πρέπει να δούμε, να το αναλύσει περαιτέρω, να το εξηγήσει σαν να είμαστε τριών ετών και να θέλουμε την επιπλέον βοήθεια για να κατανοήσουμε.

Τον σμηναγό Κοχ, τον άνθρωπο που πάτησε το κουμπί, υποδύεται ο κύριος Χρήστος Παπαδόπουλος. Είναι ήπιος, είναι ήρεμος και αυτό περνάει σε εμάς. Μιλάει σε mid tempo ρυθμό και δείχνει ότι έχει όλες τις πληροφορίες σε σχέση με τον τρόπο σκέψης και πράξης του ήρωα που ενσαρκώνει. Στον ρόλο του προϊσταμένου του Κοχ, συναντάμε τον κύριο Βασίλη Μπατσακούτσα. Τον είχα και εκείνον στην προηγούμενη διανομή και θεωρώ ότι είναι άξιος καθόλα στην ερμηνεία του. Μέχρι που μας κάνει να τον αντιπαθήσουμε όταν δείχνει πως μάλλον τυπικά βρίσκεται εκεί. Είναι μεν συνάδελφος και συμπάσχει, αλλά δεν φαίνεται ότι ενδιαφέρεται τόσο για την ανθρώπινη πτυχή. Μάλλον πρόκειται για έναν πρώην στατόκαυλο, που με τα χρόνια έγινε κάτι από δημόσιος υπάλληλος, κάτι από γρανάζι συστήματος.

Στον ρόλο της συζύγου ενός από τα θύματα του Κοχ βρίσκουμε την κυρία Μαρία Νεφέλη Δούκα. Πολύ φυσική, πολύ ανθρώπινη, δένει στον χαρακτήρα όλα αυτά που προσδίδει μία τέτοια τραγική είδηση. Η ευαισθησία της και ο τρόπος έκφανσης κάνει τη διαφορά και δείχνει τις προεκτάσεις της πράξης.

Αυτή τη φορά, παρακολουθώντας, εστίασα κάπου αλλού. Στην ουσία του πράγματος. Ο μεγάλος ένοχος, χωρίς αμφιβολία, είναι όλος ο κρατικός μηχανισμός. Σαράντα εννέα λεπτά πέρασαν από την ώρα που αποκαλύφθηκε ότι το αεροπλάνο, το πλήρωμα και οι επιβάτες του τελούν υπό ομηρεία, μέχρι την ανατίναξή του. Το γήπεδο μπορούσε να εκκενωθεί σε έντεκα λεπτά. Βάσει σχεδίου. Άρα; Πολλά τα ερωτηματικά.

Ο σμηναγός Κοχ είναι ένοχος. Και ο ίδιος το παραδέχεται. Παράκουσε διαταγή και ενήργησε παίρνοντας τον νόμο στα χέρια του. Με τον θάνατο όλων των επιβατών «εξασφάλισε» τον «μη θάνατο» όλων των παρευρισκομένων στην Allianz Arean. Ηθικό το δίλλημα; Ζυγιάζεις τις ανθρώπινες ζωές με βάση τα νούμερα και τις «ποσότητες»; Από πότε ο ωφελισμός κατευθύνει την κρίση; Ποιος καλείται να αποφασίσει; Το σώμα ενόρκων, που αποτελεί το χειρότερο σύστημα απόδοσης δικαιοσύνης; Ποιος δικαστής θα έπαιρνε πάνω του την απόφαση;

Το τελευταίο τραγούδι που ακούσαμε, πριν χτυπήσει το τρίτο κουδούνι, ήταν το “The Unforgiven” των Metallica. Προφητικό ίσως; Και το τραγούδι που ακούσαμε στο μπιζάρισμα, στην υπόκλιση των ηθοποιών, ήταν το “Gimme Shelter” των Stones, ένα τραγούδι το οποίο θα μπορούσαν άνετα και για πλάκα να ισοπεδώσουν ερμηνευτικά φωνάρες σαν της Κέιν ή της Σιάρκου. Πιστέψτε, έχω ακούσει και ξέρω. Φεύγω από το θέατρο πλήρης και σκεπτόμενος άλλα πέντε χιλιάδες πράγματα. Μήπως την επόμενη σεζόν να μεταμορφωθεί ο χώρος σε στρατοδικείο, όπως θα πρόσταζε και το πρωτόκολλο; Να πάθουμε ζημιά για άλλη μια φορά; Κάτι σαν παραλλαγή στο “A few good men”, με μία ιστορία που είναι ακόμα καλύτερη. Άριστα δέκα!

Κώστας Κούλης

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Οικονόμου

Μετάφραση: Ευαγγελία Α. Νάνου

Διασκευή: Μιρέλα Παπαοικονόμου

Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα

Κοστούμια: Νίκος Χαρλάφτης

Σκηνικά : Αρετή Μουστάκα

Μουσική επιμέλεια: Γιώργος Οικονόμου

Εικαστική επιμέλεια: Βαλεντίνο Βαλάσης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Φανδρίδου

Φωτογραφία: GRID FOX

Visual Identity: Saint of Athens

Επικοινωνία: Μαργαρίτα Δρούτσα