Θεατρίζομαι: Ν Τ Α Ρ F Σ Τ Ε Λ Ε Ρ @ Θέατρο Ρεκτιφιέ (Ανταπόκριση/Κριτική)

Η παράσταση που παρακολούθησα στο θέατρο Ρεκτιφιέ με τίτλο «Νταρφστελερ», του σκηνοθέτη και δημιουργού Θανάση Δόβρη εμπνευσμένη από τη βραβευμένη με Hugo νουβέλα του Walter M. Miller Jr. “The Darfsteller”,του 1955, επιχειρεί κάτι περισσότερο από μια απλή σκηνική μεταφορά. Δοκιμάζει να επαναπροσδιορίσει το ίδιο το νόημα του θεάτρου. Στον πυρήνα της βρίσκεται η ιδέα του «υπερθεάτρου», ενός κόσμου όπου οι ηθοποιοί έχουν αντικατασταθεί από ρομπότ και η κοινωνία όχι μόνο το έχει αποδεχτεί, αλλά το επιζητά με ζήλο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ξεχωρίζει η μορφή ενός ανθρώπινου ηθοποιού, ο οποίος αρνείται να ενσωματωθεί σε αυτή τη νέα κανονικότητα και επιλέγει να κινηθεί αντίθετα στο ρεύμα, ακόμη κι αν η ζωή γύρω του συνεχίζει να κυλά αδιάφορη.

Οι ερμηνείες των ηθοποιών ήταν εξαιρετικές, με έντονη εκφραστικότητα και μια σχεδόν εμβληματική χρήση του βλέμματος. Η παράσταση εμπλουτίστηκε από ποικίλα καλλιτεχνικά στοιχεία. Το τραγούδι μιας εκ των ηθοποιών λειτούργησε ως συναισθηματικός άξονας, ενώ η κίνηση και ο χορός άλλου ερμηνευτή προσέδωσαν ρυθμό και χρώμα. Το αποτέλεσμα ήταν ένα πολυδιάστατο θέαμα, που δεν περιοριζόταν σε μία μόνο μορφή έκφρασης.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα υπήρξε η σκηνοθετική προσέγγιση, η οποία υπογράμμισε πως το θέατρο δεν είναι μόνο η σκηνή, αλλά το σύνολο του χώρου. Η δράση επεκτάθηκε πέρα από τα όριά της, αγκαλιάζοντας το κοινό, ακόμη και τον δρόμο έξω από το θέατρο, μετατρέποντας κάθε σημείο σε εν δυνάμει σκηνή. Αυτή η διάχυση της αφήγησης ενίσχυσε τον χαρακτήρα του έργου ως μια απόπειρα επαναφοράς του νοήματος της θεατρικής εμπειρίας.

Παράλληλα, η παράσταση λειτούργησε ως αιχμηρή σάτιρα μιας κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από πνευματική οκνηρία. Οι άνθρωποι παρουσιάζονται να προτιμούν την «τελειότητα» και τη λεπτομέρεια της μηχανικής αναπαράστασης, μετατρέποντας την τέχνη σε κάτι εύπεπτο, σχεδόν άγευστο, μια «φρουτόκρεμα» για τον νου. Δεν είναι τυχαίο το απόφθεγμα που προβαλλόταν στην αρχή μέσω προτζέκτορα. «Επειδή το αληθινό λείπει, το κοινό αφοσιώνεται στο ψεύτικο». Η φράση αυτή λειτουργεί ως κλειδί για την ανάγνωση του έργου.

Αξιοσημείωτος ήταν και ο πλούτος του λεξιλογίου, στοιχείο που ανέδειξε τη σημασία της γλώσσας σε μια εποχή που συχνά φτωχαίνει. Η σκηνοθεσία φρόντισε να αναδείξει τη δύναμη του λόγου, προσφέροντας ένα επιπλέον επίπεδο βάθους.

Τα φώτα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία ατμόσφαιρας, με εναλλαγές που υπογράμμιζαν τις μεταβάσεις μεταξύ ανθρώπινου και μηχανικού στοιχείου, ενισχύοντας τη δραματουργική ένταση.

Το φινάλε, με την ειρωνεία να συνδράμει με το ψέμα και τον «ανθρώπινο ηθοποιό» να «παραμένει στον ρόλο του», αρνούμενος να δεχτεί τα εύσημα, αποτέλεσε μια ισχυρή δήλωση. Μια άρνηση όχι μόνο του νέου θεάτρου, αλλά και του κοινού που το συντηρεί. Ένα κλείσιμο που αφήνει τον θεατή με ερωτήματα και – ίσως – μια ελαφριά ανησυχία.

Αρετή Μερκούρη

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.