«Μάνα, μητέρα, μαμά»

Μια παράσταση που σε συγκλονίζει, σε μετακινεί και σε βάζει απέναντι σε αλήθειες που συχνά αποφεύγουμε. Μία από τις συγκλονιστικότερες παραστάσεις που έχω δει.

«Μάνα, μητέρα, μαμά». Τρεις λέξεις που κουβαλούν μια ολόκληρη ζωή, μια σχέση τόσο βαθιά, τόσο σύνθετη, τόσο καθοριστική για την ανθρώπινη ύπαρξη.

Φεύγοντας από την παράσταση, δύο φράσεις έμειναν πολύ δυνατά μέσα μου. Δύο φράσεις που εξακολουθούν να ηχούν στη σκέψη μου.

«Δεν αντέχω άλλο».

«Δεν θα αντέξω».

Δύο γυναίκες. Δύο διαφορετικές φωνές. Δύο διαφορετικές πραγματικότητες, που συναντιούνται μέσα σε μια κοινή ανθρώπινη αγωνία. Από τη μία, η γυναίκα που έχει αναλάβει τη φροντίδα της μητέρας και κάποια στιγμή λυγίζει. «Δεν αντέχω άλλο». Μια φράση που δεν εκφράζει απαραίτητα έλλειψη αγάπης. Εκφράζει την εξάντληση, την καθημερινή ευθύνη, την ψυχική και σωματική κόπωση ενός ανθρώπου που φροντίζει έναν άλλον άνθρωπο, συχνά ξεχνώντας ότι και ο ίδιος έχει ανάγκη από φροντίδα.

Και από την άλλη… η μητέρα. Η γυναίκα που έχει μεγαλώσει παιδιά, έχει δημιουργήσει μια οικογένεια, έχει υπάρξει το κέντρο της ζωής κάποιων ανθρώπων και τώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με τον φόβο της εγκατάλειψης. Δεν θα αντέξω… Πόσο διαφορετικά μπορούν να ακουστούν αυτές οι δύο φράσεις και πόσο βαθιά συνδέονται μεταξύ τους!

Κάπου ανάμεσα βρίσκονται και οι γιοι. Παιδιά που έχουν μεγαλώσει, έχουν δημιουργήσει τις δικές τους οικογένειες και καλούνται να διαχειριστούν μια πραγματικότητα που ίσως δεν είχαν ποτέ φανταστεί. Μια μητέρα που χρειάζεται φροντίδα, μια ευθύνη που μεταφέρεται μέσα στην οικογένεια και μια προσπάθεια να βρεθεί μια λύση. Μερικές φορές, στην προσπάθειά τους να απομακρύνουν από την καθημερινότητά τους αυτή τη δύσκολη ευθύνη, μοιάζει σαν να θέλουν να «ξεφορτωθούν» τη μητέρα τους. Όχι απαραίτητα επειδή δεν την αγαπούν, αλλά επειδή δεν ξέρουν πώς να διαχειριστούν όσα συμβαίνουν.

Και εδώ αρχίζει το πραγματικά δύσκολο κομμάτι.

Ποιος φροντίζει εκείνον που φροντίζει; Ποιος ακούει τη γυναίκα που βρίσκεται ανάμεσα στον σύζυγό της, στη μητέρα του συζύγου της και στις δικές της ανάγκες; Πότε αυτή η γυναίκα επιτρέπεται να πει κι εκείνη «δεν αντέχω άλλο», χωρίς να αισθανθεί ενοχές;

Η σχέση μας με τους γονείς μας και ιδιαίτερα με τη μητέρα μας, είναι ένα από τα πιο διαχρονικά και ουσιαστικά θέματα της ανθρώπινης ψυχολογίας. Μας ακολουθεί από την παιδική ηλικία μέχρι την ενήλικη ζωή. Επηρεάζει τον τρόπο που αγαπάμε, που σχετιζόμαστε, που φροντίζουμε, που διεκδικούμε, αλλά και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ευθύνη και την απώλεια.

Η μητέρα δεν είναι μόνο ένας άνθρωπος. Είναι μνήμη, καταγωγή, ασφάλεια, προσδοκία, πολλές φορές και τραύμα. Είναι ένας δεσμός που αλλάζει μορφή καθώς περνούν τα χρόνια, αλλά δεν παύει να μας καθορίζει.

Οι ερμηνείες ήταν συγκλονιστικές. Με μια αλήθεια που δεν χρειαζόταν υπερβολές, κατάφερε να μεταφέρει στη σκηνή όλο το βάρος αυτών των συναισθημάτων.

Και κάπως έτσι, για άλλη μία φορά, κατάλαβα τι μπορεί να κάνει το θέατρο. Να σε μετακινήσει. Να σε συγκινήσει. Να σε κάνει να δακρύσεις, αλλά κυρίως να σε αναγκάσει να κοιτάξεις την άλλη πλευρά των πραγμάτων.

Εδώ και αρκετό καιρό προσπαθώ να ανακαλύψω την πραγματική ουσία του θεάτρου. Και νομίζω πως βρίσκεται ακριβώς εκεί. Στις ιστορίες που δεν τελειώνουν όταν πέφτει η αυλαία, αλλά συνεχίζονται μέσα μας.

«Μάνα, μητέρα, μαμά».

Μια παράσταση που αξίζει να δείτε αυτόν τον χειμώνα. Όχι απλώς για να περάσετε μια όμορφη θεατρική βραδιά, αλλά για να αναρωτηθείτε, να αισθανθείτε και ίσως να δείτε με διαφορετικό βλέμμα τους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω σας.

Γιατί πίσω από κάθε άνθρωπο που λέει «δεν αντέχω άλλο», μπορεί να υπάρχει ένας άλλος που φοβάται πως δεν θα αντέξει.

Και κάπου εκεί βρίσκεται όλη η ανθρώπινη ιστορία.

Βόις Θεοδώρα Ράπο

Κείμενο: Γιώργος Διαλεγμένος
Σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης
Ερμηνεύουν (αλφαβητικά): Θανάσης Βλαβιανός, Νεκταρία Γιαννουδάκη, Τόνια Μαράκη, Νίκος Ορφανός και Σμαράγδα Σμυρναίου

Σκηνικά: Άγγελος Αγγελή
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Βοηθός σκηνοθέτη: Κρυσταλλία Θεοδώρου
Creative Agency: GridFox
Δημόσιες Σχέσεις: Αντώνης Κοκολάκης

Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Άρης Λουπάσης
Παραγωγή: Non Grata Productions

Εισιτήρια ΕΔΩ!