Ο Γιάννης Παπάζογλου με το «Εκτροφείο Τεράτων», τολμά να κοιτάξει κατάματα τη σκοτεινή πλευρά της κοινωνίας μας. Μέσα από γλώσσα ωμή αλλά και ποιητική, ο συγγραφέας αποκαλύπτει τα «τέρατα» που γεννά η κρίση αξιών, η βία και η σιωπή. Το θέατρο για εκείνον, δεν είναι απλώς χώρος αναπαράστασης, αλλά πράξη αφύπνισης. Μια πρόσκληση να αντικρίσουμε τον εαυτό μας χωρίς φόβο.

Η παράσταση ανεβαίνει από 31 Οκτωβρίου στο θέατρο Μικρός Κεραμεικός κάθε Παρασκευή στις 21:00 για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων.

Ευχαριστούμε θερμά την Νταίζη Λεμπέση για τον συντονισμό αυτής της πολύ ενδιαφέρουσας συνέντευξης.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το «Εκτροφείο Τεράτων»; Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο γεγονός ή συναίσθημα που αποτέλεσε την αφετηρία;

Αφετηρία υπήρξε η κρίση που βιώσαμε ως χώρα και ως κοινωνία την προηγούμενη δεκαπενταετία. Κρίση πολλαπλή. Οικογενειακή, κοινωνική, ηθική, υπαρξιακή και εντέλει κρίση αξιών. Όλοι οι πολίτες βρέθηκαν σε μια δίνη που σημάδεψε ανεξίτηλα τη ζωή τους.

Ο τίτλος είναι σκληρός και προκλητικός. Ποια «τέρατα» εκτρέφουμε τελικά, μέσα μας ή γύρω μας;

Τα τέρατα κρύβονται βαθιά μέσα μας. Ως αντανάκλαση της κοινωνίας που τα εκτρέφει. Άλλοτε μας μεταμορφώνουν σε θύτες, που στρέφονται κατά των άλλων, των πιο αδύναμων. Όσων θεωρούμε κατώτερους ιεραρχικά, κοινωνικά, φυλετικά. Άλλοτε στοιχειώνουν τις νύχτες μας και μας οδηγούν σε βασανιστικούς, μα καθαρτήριους απολογισμούς.

Το έργο μιλά για την κοινωνία της βίας, της σιωπής και της συνενοχής. Πώς αντιλαμβάνεστε τη θέση του θεάτρου μέσα σε μια τέτοια πραγματικότητα;

Το θέατρο οφείλει να παρουσιάζει και να αναλύει την κοινωνική πραγματικότητα. Το ”ΕΚΤΡΟΦΕΙΟ ΤΕΡΑΤΩΝ” καταγράφει τις συνθήκες εργασίας σε τράπεζες, πολυεθνικές και μεγάλες επιχειρήσεις. Την αποξένωση των στελεχών και των, κατ’ ουσίαν, ερημιά τους. Καθώς και την κατασπάραξη αλλήλων για λόγους επιβίωσης. Κοντολογίς τις ανθρωποφαγικές καταστάσεις που βιώνουν χιλιάδες εργαζόμενοι, εναλλάσσοντας διαρκώς το ρόλο θύτη και θύματος.

Οι χαρακτήρες σας φαίνονται εγκλωβισμένοι ανάμεσα στην επιθυμία και την ενοχή. Πώς δουλέψατε τη γραφή ώστε να αποτυπώνει αυτή τη λεπτή ισορροπία;

Ο κάθε ήρωας διαθέτει πρόσωπο και προσωπείο. Την εικόνα που εμφανίζει στους άλλους και αυτήν που διαφυλάσσει για τον εαυτό του. Στη δεύτερη ανιχνεύονται οι ανεκπλήρωτες επιθυμίες, αλλά κι οι ενοχές που γεννούν τα φαντάσματα της νύχτας.

Το «Εκτροφείο Τεράτων» δεν καταγγέλλει απλώς, αλλά προκαλεί τον θεατή να πάρει θέση. Πόσο σας ενδιαφέρει το θέατρο ως πράξη αφύπνισης;

Το θέατρο πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να θέτει ερωτήματα σχετικά με την ανθρώπινη ύπαρξη και με όσα γεγονότα την επηρεάζουν. Σκοπός να αφυπνίσει τη σκέψη του θεατή έτσι, ώστε να δώσει τις αναγκαίες απαντήσεις.

Η γλώσσα του έργου είναι πυκνή, ποιητική και ταυτόχρονα ωμή. Πώς βρήκατε αυτόν τον ιδιαίτερο τόνο;

Έχω διαμορφώσει με τον καιρό προσωπικό ύφος και λόγο στα έργα μου. Χαρακτηριστικό οι κοφτές προτάσεις που προσδίδουν ταχύτητα στο διάλογο. Οι ατάκες μοιάζουν συχνά με βέλη που εκτοξεύουν οι ήρωες εναντίον αλλήλων. Η εναλλαγή ρεαλισμού και ποίησης δημιουργεί το κατάλληλο όχημα που μπορεί να ταξιδέψει το θεατή απ’ τη ζοφερή πραγματικότητα στον κόσμο του ονείρου.

Υπάρχει στο έργο μια έντονη διάσταση φύλου, το γυναικείο σώμα, η κακοποίηση, η κοινωνική σιωπή. Πόσο προσωπική είναι αυτή η θεματική για εσάς;

Έχω ασχοληθεί και σε άλλα έργα μου με τη σεξουαλική κακοποίηση και την ενδοοικογενειακή βία. Στο ”ΕΚΤΡΟΦΕΙΟ ΤΕΡΑΤΩΝ” επικεντρώνομαι στη σεξουαλική κακοποίηση και παρενόχληση στα πλαίσια των εργασιακών σχέσεων. Η επιβολή του ιεραρχικά ανώτερου σε υφιστάμενο που ενδίδει για λόγους επιβίωσης ή ανέλιξης λειτουργεί τραυματικά για το θύμα. Τόσο σωματικά όσο και ψυχικά. Αποτελεί διαιώνιση πατριαρχικών αντιλήψεων και προτύπων, που μόλις πρόσφατα δέχεται κριτική κόντρα στην κοινωνική σιωπή.

Ως συγγραφέας, πώς βιώνετε τη διαδικασία της σκηνικής μετουσίωσης του κειμένου σας; Τι αλλάζει όταν το «γράμμα» γίνεται σώμα και βλέμμα πάνω στη σκηνή;

Σκοπός του θεατρικού κειμένου είναι η σκηνική παρουσίαση. Η σωματοποίηση λέξεων και φράσεων τους δίνει λόγο ύπαρξης. Αποκτούν ψυχή. Αναπνέουν. Μέσω των ηθοποιών. Όπως οι νότες μέσω των μουσικών οργάνων. Τότε επέρχεται η ολοκλήρωση ενός θεατρικού έργου. Κάθε συγγραφέας χαίρεται βλέποντας το παιδί του να ενηλικιώνεται πάνω στη σκηνή.

Πιστεύετε ότι το κοινό σήμερα είναι έτοιμο να αντικρίσει «τα τέρατά του» ή εξακολουθεί να προτιμά τη λήθη;

Δυστυχώς το μεγαλύτερο μέρος του κοινού, βυθισμένο στην τηλεοπτική αποχαύνωση, αποφεύγει να κοιτάξει τα τέρατα που το περιστοιχίζουν. Ίσως επειδή φοβάται ότι σ’ αυτά μπορεί ν’ αντικρύσει τον ίδιο του τον εαυτό. Προτιμά ανώδυνα θεάματα που καλλιεργούν τον εφησυχασμό και τη λήθη.

Αν το «Εκτροφείο Τεράτων» είχε ένα μήνυμα, όχι ηθικολογικό αλλά υπαρξιακό, ποιο θα ήταν αυτό που θέλετε να μείνει στον θεατή όταν φύγει από την αίθουσα;

Πρέπει να ξαναβρούμε τη χαμένη μας αθωότητα που απερίσκεπτα απωλέσαμε στο πέρασμα του χρόνου. Κυνηγώντας χίμαιρες και κτίζοντας ψευδαισθήσεις. Να επανενώσουμε το κομμένο νήμα επανεκτιμώντας αξίες που δίνουν υπόσταση στην ανθρώπινη ύπαρξη.

Μαίρη Ζαρακοβίτη