Θεατρίζομαι: Φαίδρα @ Θέατρο Αλκμήνη (Ανταπόκριση/Κριτική)

Παρακολουθήσαμε τη «Φαίδρα» του Γιάννη Ρίτσου, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου, στο Secret Room του Θεάτρου Αλκμήνη. Έναν μονόλογο που ενσάρκωσε η ηθοποιός Βανέσσα Βαϊτση, με τη σκηνική συμμετοχή του Κωνσταντίνου Ντάτη.

Μπαίνοντας στον θεατρικό χώρο, ένιωθες πως μεταφερόσουν σε μια άλλη εποχή – βικτωριανού τύπου θα έλεγε κανείς – όπου το κόκκινο κυριαρχεί, δημιουργώντας την αίσθηση ενός διαρκώς παρόντος κινδύνου. Σαν μια σκοτεινή θρησκευτική τελετή, στην οποία επρόκειτο να λάβει χώρα μια θυσία ανθρώπινης σάρκας ή σαν να ετοιμαζόσουν να παρακολουθήσεις έναν ακόμη «χορό των επτά πέπλων» (Σαλώμη).

Και μια που διανύουμε τον μήνα των ερωτευμένων, τι πιο ταιριαστό από τη Φαίδρα· ένα έργο βαθιά επηρεασμένο από τη μυθολογία. Η Φαίδρα, καταδικασμένη από τους θεούς να ερωτευτεί παράφορα τον Ιππόλυτο, τον θετό της γιο, αποφασίζει να υπερβεί τα όρια του κοινωνικά αποδεκτού και να εκδηλώσει το απαγορευμένο πάθος της. Το συναίσθημα, ωστόσο, δεν βρίσκει ανταπόκριση και η ντροπή την οδηγεί στην αυτοκαταστροφή, μετατρέποντας τον έρωτα σε θάνατο.

Ο Γιάννης Ρίτσος, μέσα από τη δική του ματιά, προτείνει μια πιο σύγχρονη προσέγγιση, τονίζοντας τη διαχρονικότητα των ηθικών διλημμάτων και των παθών της ηρωίδας. Η Φαίδρα παρουσιάζεται ανίκανη και ανήμπορη μπροστά στη δύναμη των ανθρώπινων παθών, εγκλωβισμένη σε μια εσωτερική σύγκρουση χωρίς διέξοδο.

Το ποιητικό αυτό κείμενο αποτελεί μια μνεία στον έρωτα, στο παράλογο και στο απαγορευμένο. Ένας μονόλογος που αναδεικνύει πώς ο έρωτας δοκιμάζει τα όρια και αφυπνίζει κάθε ζωώδες ένστικτο μέσα στον άνθρωπο.

Η Βανέσσα Βαϊτση, υπό τη λιτή αλλά ουσιώδη σκηνοθετική ματιά και καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου, μετουσιώνει σε λόγο όλα εκείνα που βιώνει ένας άνθρωπος ηττημένος – αυτή την ανεξέλεγκτη δίψα για υπέρβαση της ίδιας μας της φύσης. Προσπαθεί να δώσει ενάργεια σε φιλοσοφικά και υπαρξιακά διλήμματα με διαχρονικό χαρακτήρα, σε όσα δύσκολα μπορούν να επικοινωνηθούν. Υπερβαίνει τον ίδιο της τον εαυτό και εξομολογείται με απόλυτη ειλικρίνεια, με μάτια διάφανα. Αφήνει τους θεατές να δουν τον αθέατο ψυχικό της κόσμο, όλη την απελπισία ενός ανθρώπου απόλυτα παραδομένου στα πάθη, δίχως έλεγχο. Καθιστά σαφές πως η ηρωίδα δεν επιδιώκει να αποπλανήσει τον Ιππόλυτο (Κωνσταντίνο Ντάτη), αλλά αναζητά μέσα από την εξομολόγηση τη λύτρωση. Η υποκριτική της δεινότητα μας επιτρέπει να αντικρίσουμε κατάματα το σκοτάδι του ανθρώπινου ψυχισμού.

Σημαντική υπήρξε και η συμβολή του Κωνσταντίνου Ντάτη, στον ρόλο του Ιππόλυτου, ως σιωπηλού ακροατή. Η παρουσία του έδωσε σάρκα και οστά στην υπερβατική διάσταση του υπαρξιακού διλήμματος, εντείνοντας το αίσθημα της μοναξιάς. Πόσο πιο μόνος αισθάνεται, άραγε, ο άνθρωπος που προσφέρει κομμάτια της ψυχής του σε κάποιον που δεν μπορεί να τα συναρμολογήσει ξανά;

Καρολίνα Σπυριδωνάκου

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.