Θεατρίζομαι: Ζωντανοί Δεσμοί @ ΠΛΥΦΑ (Ανταπόκριση/Κριτική)

Στο θέατρο ΠΛΥΦΑ παρακολούθησα την παράσταση «Ζωντανοί Δεσμοί» της Ιωάννας Στόλιου. Μία σωματική ωδή στην αποκοπή του ομφάλιου λώρου, η οποία επιχείρησε να αγγίξει το πιο αρχέγονο, ίσως και το πιο περίπλοκο ανθρώπινο ζήτημα. Τη σχέση μητέρας και παιδιού. Η παράσταση σύγχρονου χορού «Ζωντανοί Δεσμοί» δεν αρκέστηκε σε μια επιδερμική αφήγηση, αλλά βούτηξε βαθιά στα άδυτα της μητρότητας, προσφέροντας μια εμπειρία σχεδόν σπλαχνική.

Η έναρξη του έργου λειτούργησε ως μια καθηλωτική εικαστική εγκατάσταση. Οι τέσσερις χορεύτριες, καλυμμένες με το πέπλο μιας τεράστιας, διάφανης μεμβράνης, δημιούργησαν την αίσθηση ενός αμνιακού σύμπαντος. Συνδυαστικά με τον χαμηλό και υποβλητικό φωτισμό, η σκηνή μετατράπηκε σε έναν ζωντανό υπέρηχο. Βλέπαμε ζωές εν τη γενέσει τους, σώματα να πάλλονται, να συστρέφονται και να αναζητούν διέξοδο, σε μια σιωπηλή αλλά εκκωφαντική αναπαράσταση της κυοφορίας.

Η πρώτη στιγμή κορύφωσης ήταν αυτή της γέννησης. Η φιγούρα της μάνας, εμφανιζόμενη με ευφυή ενδυματολογική επιλογή, υπογράμμιζε πως μάνα και μήτρα είναι, αρχικά, ένα αδιαίρετο σώμα. Η διαδικασία αποκόλλησης του παιδιού από αυτό το προστατευτικό κέλυφος αποδόθηκε με συγκινητική τρυφερότητα αλλά και σωματικό μόχθο.

Ιδιαίτερα με εντυπωσίασε και ένιωσα τιμή να παρακολουθώ μια χορευτική παράσταση αντίστοιχου υψηλού επιπέδου. Η τεχνική αρτιότητα των χορευτριών φανερώνεται στην σεκάνς όπου η μητέρα διδάσκει στο παιδί την όρθια στάση. Ήταν ένα μάθημα ανατομίας και εμπιστοσύνης. Οι χορεύτριες δεν μιμήθηκαν απλώς την κίνηση, αλλά σωματοποίησαν το βάρος της ευθύνης από τη μία και την αστάθεια της νέας ύπαρξης από την άλλη. Κάθε τρέμουλο στα πόδια, κάθε στήριξη, έμοιαζε με έναν άθλο ισορροπίας, θυμίζοντάς μας πόσο επίπονη είναι η κατάκτηση της αυτονομίας.

Καθώς το έργο εξελισσόταν, η σκηνοθετική προσέγγιση έγινε πιο πολυδιάστατη. Η είσοδος των υπόλοιπων χορευτριών δεν λειτούργησε ως προσθήκη νέων χαρακτήρων, αλλά ως διάσπαση της μητρικής φιγούρας.

Οι εναλλαγές αυτές αποδόθηκαν με έντονες, εκφραστικές κινήσεις και μια δυναμική ροή που κλιμακωνόταν διαρκώς. Η αλληλεπίδραση μεταξύ των σωμάτων, άλλοτε σαν χάδι και άλλοτε σαν σύγκρουση, αποτύπωσε γλαφυρά τη διαρκή πάλη ανάμεσα στην προστασία και την ανεξαρτησία, ανάμεσα στην ανάγκη να κρατήσεις το παιδί κοντά σου και την αναγκαιότητα να το αφήσεις να φύγει.

Η ηχητική επένδυση συνόδευσε ιδανικά την κινησιολογική ένταση, δημιουργώντας έναν ρυθμό που ακολουθούσε τους χτύπους της καρδιάς. Από την ηρεμία της μήτρας στην ταραχή της ενηλικίωσης.

Οι «Ζωντανοί Δεσμοί» κατάφεραν να μιλήσουν χωρίς λέξεις για τον ομφάλιο λώρο που, ακόμα κι όταν κόβεται βιολογικά, παραμένει αόρατα δεμένος γύρω μας, καθορίζοντας τα βήματά μας στον κόσμο. Μια παράσταση βαθιά ανθρώπινη, που απέδειξε ότι ο σύγχρονος χορός μπορεί να είναι ταυτόχρονα υψηλή τέχνη και βαθιά συγκίνηση.

Αρετή Μερκούρη

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.