Θεατρίζομαι: Χορεύοντας στη Λούνασα @ Θέατρο Κάτω απ’ τη Γέφυρα (Ανταπόκριση/Κριτική)

Το πρώτο τους ραδιόφωνο το απέκτησαν το 1936. Επειδή μάλιστα δεν είχαν ρεύμα στο σπίτι ακόμα, το τροφοδοτούσαν με μπαταρίες, προκειμένου να παίξει και να γεμίσει το δωμάτιο μουσικές. Πέντε αδελφές. Πέντε άνθρωποι σε ένα (φανταστικό) χωριό της Ιρλανδίας (το Ευρωπαϊκό ισοδύναμο του Μακόντο ίσως), που περνάνε τις δικές τους ανηφόρες. Η μία από αυτές είναι μητέρα. Ο πατέρας του παιδιού τώρα… Ναι… Κάθεστε αναπαυτικά; Η ιστορία μας αρχίζει.

Το έργο του Brian Friel, σε μετάφραση Νίκου Χουρμουζιάδη, φέρνει στη σκηνή ο κύριος Νίκος Δαφνής, ο οποίος υπογράφει τη σκηνοθεσία. Αυτό που θα παρατηρήσετε, παρακολουθώντας την παράσταση, είναι πως το σύνολο των ηθοποιών (οκτώ) βρίσκεται στον χώρο εκ περιτροπής, καταφέρνοντας να μην στριμώχνεται και να κάνει τη δράση να καλπάζει, με κάθε ατάκα ή/και κίνηση. Η σκηνική οξύνοια υπαγόρευσε και η εκτέλεση έγινε σχεδόν κλινικά. Οι ηθοποιοί είτε θα κάθονται είτε θα κινούνται. Κανείς δεν μένει όρθιος και στατικός και αυτό είναι που κερδίζει την παρτίδα στο έργο. Μαζί με το ίδιο το έργο φυσικά.

Οι κυρίες Γωγώ Βογάσαρη, Μαρουσώ Γεωργοπούλου, Ελένη Γιαννουλάκη, Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου και Κατερίνα Τσεβά, είναι οι πέντε αδελφές Mundy, οι οποίες σκιαγραφούν μία ολόκληρη κοινωνία και μία αλλοτινή άποψη για τις γυναίκες, η οποία, δυστυχώς, δεν έχει εκλείψει. Άνθρωποι δεύτερης κατηγορίας/διαλογής; Για ποιον λόγο; Δεν θα μάθουμε ποτέ. Τον τελευταίο καιρό μου έχει καρφωθεί στο κεφάλι η σκέψη πως αν είχαμε μόνο γυναίκες στην εξουσία, ίσως όλα αυτά τα τραγικά να μην συνέβαιναν ποτέ. Είναι κάτι το οποίο μάλλον δεν θα μάθουμε ποτέ, αλλά εννοείται πως θα άξιζε τον κόπο να δοκιμάσουμε. Οι πρωταγωνίστριες κινούνται και μιλούν σαν η πλέον καλοκουρδισμένη μηχανή. Οι στιχομυθίες είναι αριστοτεχνικές, οι μεταξύ τους χειρονομίες δείχνουν απόλυτη φυσικότητα και η όλη κίνησή τους παρασύρει τον θεατή στο ταξίδι, αποκαλύπτοντας μία διάδραση «τρίτου τύπου», με όλα τα θετικά για μία απολαυστική παρακολούθηση του δρώμενου. Συν τοις άλλοις, η ιρλανδική «πλευρά», με το αίμα που κοχλάζει, τις μελωδίες και τις εντάσεις που δεν φείδονται λόγων ή τα λόγια που δεν φείδονται εντάσεων, αν θέλετε, φωτογραφίζουν την οικογένεια και την καθημερινότητά της.

Οι κύριοι Νίκος Καραστέργιος, Πασχάλης Μερμιγκάκης και Θάνος Ρούμπος, διασκορπίζονται και ακροβολίζονται στους ρόλους τους. Ο αφηγητής και όχι μόνο, ο αδελφός που γύρισε από την Αφρική, ο πατέρας του παιδιού της μίας εκ των αδελφών… Όλοι τους στέκονται το ίδιο εντυπωσιακά με τις κυρίες και χρωματίζουν το έργο με τρόπο που μένει στον θεατή. Η σκηνή που το ζευγάρι χορεύει ενώ οι έτερες αδελφές παρακολουθούν από το παράθυρο… Μία από τις πιο όμορφες σκηνές που θα δείτε και πιστέψτε με, δεν είναι η μόνη. Εντελώς το αντίθετο! Πέρα από το ιδανικό της αισθητικής άποψης, κάθε σκηνή είναι και μία γροθιά στο στερεότυπο της πατριαρχικής κοινωνίας. Φανταστείτε ότι τίθεται υπό συζήτηση για το αν θα πάνε οι κοπέλες σε ένα πανηγύρι στην περιοχή τους, λόγω «της ηλικίας τους» και του «τι θα πει ο κόσμος».

Εντυπωσιακή κινησιολογία (τα εύσημα στην κυρία Σαραντοπούλου, η οποία επιμελήθηκε και τις χορογραφίες, όπως και τη μουσική), συνεχής ροή και μία παράσταση που δεν εμπεριέχει την κάθαρση αυτή καθαυτή, αλλά κάνει κάτι κινηματογραφικό, το οποίο μου αρέσει ιδιαίτερα. Αφήνει όλους τους ήρωες και όλες τις ηρωίδες σε ένα χωροχρονικό σημείο. Αυτά που έχουν συμβεί, καλώς ή κακώς έχουν συντελεστεί. Η επόμενη ώρα, η επόμενη μέρα, είναι και το επόμενο θέμα για συζήτηση, από τη στιγμή που θα βγούμε από την αίθουσα.

Θα πήγαινα ευχαρίστως να την ξαναδώ. Ο χώρος, οι ηθοποιοί, οι συντελεστές, η υπέροχη κυρία που μας υποδέχτηκε στην είσοδο και φρόντισε να διεξαχθεί τόσο ομαλά η όλη διαδικασία, το «εισαγωγικό σημείωμα» του κυρίου Νίκου Δαφνή, που μας έκανε να γελάσουμε και να προσηλωθούμε σε εκείνο που ερχόταν… Νομίζω πως θα ήταν μια καλή ιδέα να μετονομασθεί το θέατρο σε «Αγκαλιά Κάτω απ’ τη Γέφυρα». Μάλλον πρόκειται για έναν αξιοπρεπή και πλήρως περιγραφικό τίτλο.

Κώστας Κούλης

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.

Χορεύοντας στη Λούνασα του Brian Friel

Μετάφραση: Νίκος Χουρμουζιάδης

Σκηνοθεσία: Νίκος Δαφνής

Σκηνικό ~ Ενδυματολογική επιμέλεια: Ελένη Σουμή

Μουσική επιμέλεια ~ Χορογραφίες: Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου

Φωτισμοί: Νίκος Μαυρόπουλος, Ηλιάνα Νάτσιου

Βοηθός σκηνοθέτη: Μαντώ Δαφνή

Φωτογραφίες: Σπύρος Περδίου

Γραφιστικά: Μαριέτα Ρούσσου

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γωγώ Βογάσαρη, Μαρουσώ Γεωργοπούλου, Ελένη Γιαννουλάκη , Νίκος Καραστέργιος, Πασχάλης Μερμιγκάκης, Θάνος Ρούμπος Κωνσταντίνα Σαραντοπούλου, Κατερίνα Τσεβά