Θεατρίζομαι: Το Μπορντέλο της Μαντάμ Ρόζας @ Θέατρο Αλκμήνη

Εκεί, στο σούπερ-μάρκετ που πάω και ψωνίζω, σε ένα από ταμεία, δουλεύει μία μπουμπού… Άλλο να σας λέω και άλλο να τη βλέπετε… Το πρόσωπο, τα μάτια, τα μαλλιά, η επιδερμίδα… τα πιασίματα… Αν αυτό το κορίτσι είχε αποφασίσει να κάνει αυτό που έκανε η Ρηνούλα, θα είχε τώρα δέκα πολυκατοικίες δικές του. Πριν κλείσει τα τριάντα του χρόνια…

Η Ρηνούλα, που λέτε, μεγάλωνε μέσα στη φτώχεια… Ο πατέρας της είχε λεφτά, αλλά είχε και καβούρια… Και μια μέρα το κοριτσάκι αυτό, που σχολείο πήγαινε ακόμα και που έπαιζε με μια διαλυμένη κούκλα, κονόμησε ένα τάλιρο, κρατώντας για κάποιο χρονικό διάστημα την «κούκλα» ενός μεσήλικα. Και κονόμησε και δεύτερο και τρίτο τάλιρο… Και τότε κατάλαβε. Το είχε μέσα της. Και ήθελε να το βγάλει έξω της. Και λίγο καιρό μετά έφυγε από το σπίτι.

Η κυρία Δανάη Καλοπήτα εμφανίζεται με μια κατακόκκινη ρόμπα (αυτή που οι ξένοι λένε «κρίμσον») και ένα θορυβώδες γέλιο. «Θα σου πω για τη ζωή μου» και η αφήγηση ξεκινάει. Η Ειρήνη, που έγινε Πεπίτα, που έγινε δεκάδες άλλα ονόματα και κομμάτια, που άλλαξε ένα σωρό στολές, από μαθήτριας μέχρι κοκκινοσκουφίτσας, που «εξυπηρέτησε» κάθε ανωμαλία και βίτσιο, που έγινε η περίφημη Μαντάμ Ρόζα, με δικό της σπίτι, δικό της εξοχικό, δικό της «μαγαζί» και δική της οικογένεια. Η Ρόζα λοιπόν, η έτερη περσόνα της ερμηνεύτριας, παίζει για μας απόψε. Για τον κάθε έναν από εμάς ξεχωριστά. Αυτό αποκόμισα, αυτό κέρδισα, αυτό σκεφτόμουν ξανά και ξανά, στον δρόμο από το θέατρο για το σπίτι. Το κλειδί για μία επιτυχημένη περφόρμανς; Αυτό που έχει πει κατά καιρούς ο υπέρτατος Ian Gillan; Να καταλαβαίνει ο κάθε θεατής ότι παίζεις μόνο για εκείνον απόψε.

Η πρωταγωνίστρια έχει εξαιρετική άρθρωση και έκφανση. Ακούς τα λόγια πεντακάθαρα και τονισμένα όπως πρέπει. Οι εντάσεις είναι αυτές που πρέπει. Το κείμενο είναι βασισμένο στο βιβλίο της μεγάλης Σπεράντζας Βρανά, «Το Τίμιο Μπορντέλο», το οποίο ανέλαβε να διασκευάσει θεατρικά ο κύριος Κώστας Παπαπέτρος. Ο κύριος Αλέξανδρος Λιακόπουλος ανέλαβε τη σκηνοθεσία και δούλεψε πολύ με την ηθοποιό, προκειμένου όλο αυτό να βγει τόσο φυσικό και άνετο. Γιατί έτσι είναι. Από το πρώτο λεπτό ξεχνάς ότι πρόκειται για παράσταση. Μπροστά σου έχεις μία πρώτης τάξεως «εργαζόμενη» γυναίκα, η οποία σε πάει βόλτα από την Ελλάδα του δεύτερου μισού του προηγούμενου αιώνα, η οποία με χιούμορ και με συγκίνηση σου περνά εικόνες που δεν θα ξεθωριάσουν ποτέ.

Γέλασα και συγκινήθηκα λοιπόν. Όταν ο ένστολος «πελάτης» της ζητούσε διάφορα «αεροπλανικά», όταν έπρεπε να γίνει αφέντρα – καθ’ υπαγόρευση πάντα – και όταν απαίτησε να φροντίζει ο σύντροφός της το παιδί τους, για να πάει να «δουλέψει». Και όταν το παιδί της μεγάλωσε… Η κορύφωση μίας εξαιρετικής ιστορίας, που μεταφέρεται σχεδόν κινηματογραφικά. Η Ρόζα είναι οξυδερκής και καπάτσα. Έχει θέσει όνειρα, όρια και φραγμούς. Θέλει να βγάλει λεφτά, για να ζήσει το όνειρο. Δεν έχει εξαρτήσεις. Δεν τραβάει ζόρια. Και η ερμηνεία της Καλοπήτα δένει χαρακτήρα και κείμενα μέσα σε έναν κύκλο που επαναλαμβάνεται. Η ίδια είναι όμορφη, είναι εντυπωσιακή, είναι ερωτεύσιμη. Έτσι δεν «πρέπει» να είναι όλα αυτά τα κορίτσια; Έτσι δεν είναι οι εργοστασιακές ρυθμίσεις τους; Να τα ερωτεύεσαι και να τα ποθείς από την πρώτη στιγμή.

Η ίδια είναι εύθραυστη και πέρα από το σιδηρούν εξωσκελετικό κοστούμι της κρύβεται εκείνο το πλασματάκι με τη διαλυμένη κούκλα. Πάντα. Παρατηρώ την κίνησή της. Χρησιμοποιεί όλο το σκηνικό, το οποίο έχει επιμεληθεί μάλιστα ο σπουδαίος κύριος Γιώργης Κοντοπόδης – υπογράφει και την επιμέλεια κοστουμιών – και το οποίο χρησιμοποιεί απ’ άκρη σ’ άκρη. Θα βηματίσει έντονα, θα σταθεί, θα ξαπλώσει. Θα πιει ένα ποτήρι κρασί, ίσως κι ένα δεύτερο. Θα λυγίσει, σωματικά και συναισθηματικά. Θα μιλήσει γρήγορα, θα επιβραδύνει. Και θα πει την ιστορία μίας γυναίκας, που, πολύ απλά, άφησε την πουτανιά της να βγει έξω. Δεν καταπιέζεται εύκολα ένα ένστικτο. Και αν, ακόμα και σήμερα, η λέξη θεωρείται βρισιά και προσβολή, η Ρόζα ξέρει ότι δεν είναι. Και αυτό που μένει, στο τέλος της ημέρας και της παράστασης, είναι ο παράγων Χ. Η αγάπη. Η ανιδιοτελής αγάπη, η οποία δεν έχει αντίπαλο, δεν έχει όμως και σύμμαχο.

Είναι η τέταρτη χρονιά που υποδύεται τη Ρόζα η κυρία Καλοπήτα. Και πρόκειται για ένα από τα πιο άνετα και εντυπωσιακά δεσίματα και κουμπώματα ηθοποιού και ρόλου. Είναι η θνησιγένεια του θεάτρου στα καλύτερά της. Είναι η τέχνη των ηθοποιών, όπως την έχουμε ονειρευτεί.

Κώστας Κούλης

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.