Η παράσταση, βασισμένη στο έργο του Έντεν φον Χόρβατ, μας μεταφέρει με σκληρή ειλικρίνεια στην περίοδο του Μεσοπολέμου και της Μεγάλης Ύφεσης, σε μια Γερμανία διαλυμένη από τον πληθωρισμό, την ανεργία, την πείνα και την απόγνωση. Μέσα σε αυτό το κοινωνικό τοπίο της εξαθλίωσης, το έργο φωτίζει πώς οι «μικροί» άνθρωποι, εγκλωβισμένοι στην αδυναμία και την ταπείνωση, οδηγούνται σε απελπισμένες πράξεις και στυγερή βία. Ο Σλάντεκ δεν παρουσιάζεται ως ένα τέρας εκ γενετής, αλλά ως προϊόν των συνθηκών, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο στους δικτάτορες και τον φασισμό που εξοντώνει όποιον θεωρεί εμπόδιο. Γυναίκες, ομοφυλόφιλους, Εβραίους, κομμουνιστές, δημοκρατικούς.

Το έργο προβλέπει με ανατριχιαστική ακρίβεια τον κύκλο βίας που επρόκειτο να εξαπλωθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη. Παρότι ο φασισμός της Γερμανίας του ’20 και του ’30 ανήκει ιστορικά στο παρελθόν, η παράσταση υπογραμμίζει με σαφήνεια ότι οι μηχανισμοί του παραμένουν ενεργοί. Οι σύγχρονες αναφορές στη ρητορική μίσους στο διαδίκτυο, στη φτωχοποίηση της γλώσσας, στις γυναικοκτονίες, στην ξενοφοβία, στην ομοφοβία και στον τηλεοπτικό και ιντερνετικό λαϊκισμό, συνθέτουν τον «Αιώνιο Φασισμό», όπως τον ονομάζει ο Ουμπέρτο Έκο. Έναν φασισμό που τρέφεται από τον φόβο για το διαφορετικό, από την ταπείνωση των ευάλωτων και από την ανθρώπινη ανάγκη να νιώσουμε ήρωες σε μια πεζή πραγματικότητα.

Η πρώτη μου επαφή με τον χώρο με κέρδισε αμέσως. Το σκηνικό, λιτό αλλά εξαιρετικά ζωντανό, λειτουργούσε ως ενεργός αφηγητής της ιστορίας, χωρίς περιττές υπερβολές. Οι ερμηνείες των ηθοποιών ήταν συγκλονιστικές. Παραστατικές, σωματικές, βαθιά ρεαλιστικές. Οι χαρακτήρες δεν έμοιαζαν απλώς να αναπαριστούν ανθρώπους μιας άλλης εποχής· σχεδόν τους έβλεπες μπροστά σου, ένιωθες την απόγνωσή τους, τον φόβο και τη βία που γεννιόταν μέσα τους. Η χρήση του προτζέκτορα, με εικόνες από τη φρίκη των πολέμων που διαδραματίζονται σήμερα, γεφύρωνε αριστοτεχνικά το παρελθόν με το παρόν, υπενθυμίζοντας ότι η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται απλώς,αλλά εξελίσσεται.

Έφυγα από την παράσταση με ένα βαθύ αίσθημα βαριάς συνειδητοποίησης και ανησυχίας, αλλά και με μια αναγκαία εγρήγορση. Όπως γράφει ο Ουμπέρτο Έκο, «ο ήρωας του Αιώνιου Φασισμού ανυπομονεί να πεθάνει» και «στην ανυπομονησία του αυτή συνήθως στέλνει στον θάνατο άλλους ανθρώπους». Αυτή ακριβώς είναι η ιστορία του Σλάντεκ και των συντρόφων του — και ταυτόχρονα, μια προειδοποίηση για όλους μας. Μια παράσταση που δεν σε αφήνει απλώς να τη δεις, αλλά σε αναγκάζει να τη σκεφτείς και να την κουβαλήσεις μαζί σου.

Ανθή Κωστοπούλου

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.

Μετάφραση: Γιώργος-Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης
Σκηνοθεσία: Θάνος Νίκας
Δραματουργία: Πηνελόπη Χατζηδημητρίου
Σκηνικός Χώρος – Κοστούμια: Ευαγγελία Κιρκινέ
Ερμηνεύουν: Βύρων Αναγνωστόπουλος, Πάνος Αναγνωστόπουλος, Δανάη Κλάδη, Αλέξης Κότσυφας, Ευγενία Κουζέλη, Θέμης Σουφτάς

από 29.12.2025 έως 20.1.2026
ΘΕΑΤΡΟ ΠΛΥΦΑ
Γραφιστική Επιμέλεια: Χρύσα Νίκα
Επικοινωνία & Social Media: Λ. Μπουρτσάλα, Δ. Δάγκαλης
Παραγωγή: Ars Moriendi Theater Group

Ars Moriendi
Facebook | Instagram

---

Η παράσταση Σλάντεκ πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και με την οικονομική υποστήριξη
του Υπουργείου Πολιτισμού και του Goethe-Institut Thessaloniki