«Ο χρόνος κινείται, δεν συγκινείται» είναι μία φράση από το έργο, η οποία ηχεί ακόμα στα αυτιά μου. Αν και δεν  γνωρίζω αν αποτελεί ακριβές απόσπασμα της νουβέλας του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, ωστόσο συνοψίζει τέλεια το διάχυτο υπαρξιακό στοιχείο του έργου και πώς ο χρόνος παρουσιάζεται αδυσώπητος και ψυχρός μπροστά στο ανθρώπινο δράμα. Ένας σύζυγος, ενεχυροδανειστής, ο οποίος μονολογεί και προσπαθεί μόνος του πλέον να λύσει τον γρίφο πίσω από την αυτοχειρία της γυναίκας του, δίπλα στο άψυχο σώμα της. Πόσα ερωτηματικά γεννάει η αυτοκτονία της με το εικόνισμα στα χέρια, το οποίο του είχε πουλήσει μάλιστα κάποτε. Μήπως η υπακοή και η απόλυτη υποταγή της, μαζί με το ιερό εικόνισμα, αποτέλεσαν το ενέχυρο για την ίδια τη ζωή της;

Η αίσθησή μου κατά τη διάρκεια της παράστασης ήταν πως έβλεπα θέατρο μέσα στο σαλόνι του σπιτιού μου. Η υποβλητική ατμόσφαιρα του χώρου σε βύθιζε αμέσως στον ψυχικά φορτισμένο κόσμο των ηρώων… ακόμα και οι ήχοι των βημάτων των ηθοποιών, άλλοτε αργοί, άλλοτε γρήγοροι και αγχωμένοι, κυρίως όταν η υπηρέτρια, Λουκερία, έτρεχε δίπλα στην «ήμερη» σύζυγο, είτε για να τη  προειδοποιήσει είτε για να τραγουδήσουν παρέα σαν φίλες, δίνανε μία άλλη διάσταση στην αμεσότητα και τον συμβολισμό του έργου. Η σκηνοθεσία ήταν καθηλωτική, με τη χρήση εύστοχων οπτικών και ηχητικών ευρημάτων, τα οποία σε συμπαρέσυραν στον συναισθηματικό κόσμο των ηρώων, αποκαλύπτοντας την εσωτερική τους απομόνωση και την απέραντη αποξένωση του ζευγαριού. Με πλέον διευρυμένη τη γκάμα μας με ψυχολογικούς όρους και καταστάσεις και σαν μία αρκετά επιφανειακή ανάγνωση της σχέσης του ζευγαριού, οι σκηνές όπου ο σύζυγος παρέμβαινε να υποδείξει πώς να διεκπεραιώσει την εργασία της στο ενεχυροδανειστήριο, θύμιζαν την έννοια του σύγχρονου όρου, “mansplaining”  και εξηγούσαν σε μεγάλο βαθμό τη σταδιακή συναισθηματική απομάκρυνση της γυναίκας, που τίποτα δεν κάνει σωστά αν δεν της υποδείξει ο άντρας της τον τρόπο για να το εκτελέσει.

Οι τέσσερις ηθοποιοί ήταν απόλυτα εναρμονισμένοι μεταξύ τους, αναδεικνύοντας με ακρίβεια τα συναισθήματα που αντιστοιχούσαν στη θέση και τον ρόλο τους και καθοδηγώντας τον θεατή να βιώσει κάθε ψυχική ένταση όπως όριζε η σκηνοθετική οπτική. Ο Βασίλης Βλάχος, κατάφερε να σε οδηγήσει μέσα στον ψυχολογικό κόσμο του συζύγου, κάνοντάς σε άλλοτε να νιώσεις αντιπάθεια και άλλοτε να εκπλαγείς με την άγνοιά του. Κατάφερε με επιτυχία να νιώσεις την ψυχολογική ευθύνη του ανθρώπου που «έμεινε πίσω» να στοχάζεται τι έκανε τόσο λάθος, ώστε να οδηγήσει το έτερον του ήμισυ σε αυτή την πράξη. Εκείνη, υποδυόμενη από την Τερέζα Καζιτόρη, απέδιδε με ακρίβεια τη λύπη και κάθε λεπτή ψυχολογική μεταβολή, μεταφέροντας στον θεατή την εσωτερική ένταση και την απέραντη μοναξιά του χαρακτήρα της. Ο πλέον «παιχνιδιάρικος» ρόλος, δίνοντας μία πνοή ζωντάνιας και φρεσκάδας, άνηκε στην Αιμιλιανή Σταυριανίδου ως Λουκερία. Τέλος, αυθεντική και δυναμική, ως η φωνή της λογικής και της ηθικής της εποχής, η θεία, υποδυόμενη από την Έφη Κεραμίδα.

Ένα έργο που σε καθηλώνει για πολλούς λόγους, ξεκινώντας από το κείμενο, το οποίο θίγει και αναδεικνύει σύγχρονους προβληματισμούς γύρω από τον έγγαμο βίο και τις δυναμικές εξουσίας που μπορεί να αναπτυχθούν μέσα σε αυτόν, οδηγώντας τελικά στην απόλυτη μοναξιά ακόμη και μέσα στον γάμο. Επιπλέον, η έξυπνη σκηνοθετική προσέγγιση και η εκλεπτυσμένη αισθητική του σκηνικού και των ενδυμάτων, σε πλήρη αρμονία με την υποκριτική των ηθοποιών, ενίσχυαν την ατμόσφαιρα της παράστασης συμπαρασύροντας τον θεατή με κάθε κίνηση, βλέμμα και σιωπή στον ψυχολογικά φορτισμένο κόσμο των χαρακτήρων, αποκαλύπτοντας με αυτό τον τρόπο το βάθος της ανθρώπινης ύπαρξης.

Τατιάνα Μπεβεράτου

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.

Η Ήμερη και το εικόνισμα
Κείμενο βασισμένο στην νουβέλα του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι «Кроткая»
Διασκευή, Σκηνοθεσία: Μαρία Φραγκή
Σκηνικά, Κοστούμια: Σάντρα Στεφανίδου
Μουσική: Άννα Μουζάκη
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης
Βοηθός σκηνοθέτη: Έφη Κεραμίδα
Φωτογραφίες -Βίντεο: Δημήτρης Ιωσηφίδης-Χοκμετίδης
Αφίσα-Έντυπα: Τάσσος Ζιάκκας
Κομμώσεις: Μάγδα Βουγιουκλή

Παίζουν οι ηθοποιοί:
Βασίλης Βλάχος (Εκείνος -Ενεχυροδανειστής)
Έφη Κεραμίδα (Θεία)
Αιμιλιανή Σταυριανίδου (Λουκερία)
Τερέζα Καζιτόρη (Εκείνη- Ήμερη)

Παραστάσεις: 14 Φεβ – 29 Μαρ 2026

Σάββατο στις 21:30 

Κυριακή στις 19:00

Τιμή Εισιτηρίων:

€16 (γενική είσοδος)
€12 (φοιτητικό, ανέργων, ΑΜΕΑ)

Διάρκεια:
70 λεπτά

Πολυχώρος Αλεξάνδρεια

Σπάρτης 14, Πλατεία Αμερικής

H Ήμερη και το εικόνισμα /του Φ.Ντοστογιέφσκι | Εισιτήρια online! | More.com