Θεατρίζομαι: Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟ ΒΟΥΔΙ @ ΙΔΡΥΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ (Ανταπόκριση/Κριτική)

Η παράσταση «Ο Γιάννης το βούδι» δεν είναι απλώς ένα ακόμη θεατρικό έργο· είναι μια βαθιά, μελετημένη και συγκλονιστική κατάθεση μνήμης και ευθύνης. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα κείμενο που ξεχωρίζει για τη δύναμη, τη δομή και την ωριμότητά του. Η συγγραφέας Ευαγγελία Γατσωτή παραδίδει ένα έργο που δεν γράφτηκε βιαστικά ούτε βασίστηκε σε εύκολες συγκινήσεις. Πρόκειται για ένα κείμενο που έχει προκύψει μέσα από ουσιαστική έρευνα, με εμφανή τον κόπο, τη μελέτη και τη φροντίδα πίσω από κάθε φράση. Το σύγχρονο γράψιμό της δεν αφαιρεί τίποτα από τη δραματική ένταση της ιστορίας· αντίθετα, της προσδίδει καθαρότητα, ρυθμό και μια φρέσκια θεατρική πνοή. Η Γατσωτή αποδεικνύεται μια από τις σημαντικότερες θεατρικές φωνές της γενιάς της, με τόλμη, κοινωνική ευαισθησία και ικανότητα να αφουγκράζεται τα ρήγματα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Το έργο πραγματεύεται την αυτοκτονία ενός ομοφυλόφιλου αγοριού στην επαρχία μιας άλλης εποχής – μιας εποχής που φαινομενικά ανήκει στο παρελθόν, αλλά ουσιαστικά μοιάζει οδυνηρά παρούσα. Η κοινωνία που συγκαλύπτει, απορρίπτει και τελικά εξοντώνει ό,τι θεωρεί «διαφορετικό» δεν είναι μια μακρινή ανάμνηση· είναι ένας καθρέφτης που μας κοιτάζει ακόμη. Η οικογένεια που θυσιάζει το παιδί της στον βωμό της κοινωνικής συμμόρφωσης, της «τιμής» και της δημόσιας εικόνας, είναι μια τραγική πραγματικότητα που επαναλαμβάνεται με διαφορετικές μορφές μέχρι σήμερα. Το θέμα είναι βαρύ, άδικο, σπαρακτικό – και γι’ αυτό ακριβώς τόσο αναγκαίο. Η παράσταση δεν επιδιώκει να σοκάρει· επιδιώκει να μας αναγκάσει να κοιτάξουμε κατάματα μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ. Η ομοφοβία, η σιωπή, η συνενοχή της κοινωνίας παραμένουν ζητήματα βαθιά επίκαιρα, που συνεχίζουν να μας βασανίζουν και να μας αφορούν όλους.

Η σκηνοθεσία του Παναγιώτη Λιαρόπουλου προσεγγίζει το υλικό με ευρηματικότητα και ευαισθησία, μπλέκοντας το χθες με το σήμερα με τρόπο οργανικό και ουσιαστικό. Η ιστορία, αν και τοποθετημένη σε μια άλλη χρονική περίοδο, αποκτά μια αίσθηση επείγοντος, σαν να συμβαίνει μπροστά μας, τώρα. Η σκηνή αξιοποιείται στο σύνολό της· καμία γωνιά δεν μένει ανεκμετάλλευτη. Ο χώρος γίνεται φορέας μνήμης, σύγκρουσης και αποκάλυψης. Η παράσταση έχει στηθεί με έναν τρόπο σύγχρονο, φρέσκο, αλλά βαθιά συνδεδεμένο με την ουσία της ιστορίας που αφηγείται.

Οι τέσσερις νέοι ηθοποιοί αποδεικνύονται βασικοί συντελεστές αυτής της επιτυχίας. Δεν ερμηνεύουν απλώς ρόλους· βυθίζονται μέσα τους. Έχουν προσεγγίσει το έργο με κατανόηση και εσωτερικότητα, καταφέρνοντας να μεταφέρουν το συναίσθημα με αλήθεια και ωριμότητα που εντυπωσιάζει. Συνδέονται βαθιά με τους χαρακτήρες τους, τους κουβαλούν με σεβασμό και ένταση, και αφήνουν πάνω στη σκηνή ένα αποτύπωμα που θα τους συνοδεύει στην πορεία τους. Είναι από εκείνες τις ερμηνείες που δεν λειτουργούν απλώς ως «εμπειρία», αλλά ως σταθμός.

«Ο Γιάννης το βούδι» είναι μια παράσταση που συγκινεί, αφυπνίζει και μας υπενθυμίζει πως το θέατρο, όταν υπηρετείται με αλήθεια και τόλμη, μπορεί να γίνει πράξη μνήμης και κοινωνικής ευθύνης. Ένα έργο παλιό και ταυτόχρονα σπαρακτικά σύγχρονο, που δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο.

Θάνος Ταπεινός

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.