Θεατρίζομαι: H πλεξούδα @ Θέατρο Μεταξουργείο (Ανταπόκριση/Κριτική)

Τι τίτλο να δώσεις στην πορεία μιας ζωής; Πώς να «βαφτίσεις» τρεις ανθρώπους που δεν θα γνωρίσουν ποτέ ο ένας τον άλλο, πριν το «τέλος»; Να μιλήσεις για βίους παράλληλους ίσως; Ούτε. Παίρνεις όμως τις πνοές τους, ακούς τις κουβέντες τους και πλέκεις τα μαλλιά σε μια πλεξούδα. Με τρίχες από τις τρεις ηρωίδες. Η Σμίτα, η Τζούλια, η Σάρα. Η Ινδία, η Ιταλία, ο Καναδάς… Το βιβλίο της Λετισιά Κολομπανί, με τα δέκα εκατομμύρια αντίτυπα, σε σαράντα γλώσσες, η ταινία με το ενάμισι εκατομμύριο θεατές μόνο στη Γαλλία και η πρώτη του φορά σε ελληνική σκηνή.

Τις τρεις αδάμαστες γυναίκες υποδύονται τρεις κυρίες του θεάτρου μας. Χρύσα Βακάλη, Παναγιώτα Βλαντή, Γιασεμί Κηλαηδόνη. Τις έχω δει ξανά και ξανά, σε διάφορες παραστάσεις τα τελευταία χρόνια. Δεν θα πω πως είναι ό,τι καλύτερο έχω δει, γιατί – απλούστατα – δεν έχω δει τις επόμενές τους. Ξέρω όμως αυτό. Πως οι τρεις τους φτιάχνουν ένα σύμπαν που ενώνει τόσο πολύ τις ηπείρους, που η Ευρώπη, η Ασία και η Αμερική, έγιναν στην ουσία μία γειτονιά. Οι τρεις τους γίνονται οι ιστορίες τους. Τρεις μονόλογοι, που τρέχουν παράλληλα, όλοι τους όμως εκβάλλουν στην ίδια λίμνη.

Θα εστιάσετε στα πρόσωπά τους. Στα μάτια τους, στο στόμα τους… Για κάποιο λόγο, για όση ώρα παρακολουθούσα, παρά αυτή καθαυτή την εστίαση, ήταν για μένα σαν να είχαν λευκό πανί, να καλύπτει τα χαρακτηριστικά τους. Θα έλεγε κανείς πως πρόκειται για τρεις ηρωίδες χωρίς όνομα στην ουσία. Θα πάμε πέρα από τη Σμίτα, τη Τζούλια και τη Σάρα. Θα βάλουμε τα δικά μας ονόματα. Γιατί μπορεί οι ιστορίες να έχουν να κάνουν με τρεις γυναίκες, όλα όσα βιώνουν όμως μπορούν κάλλιστα να συμβούν και σε άνδρες. Η διάκριση, ο ρατσισμός… Δεν αποτελούν «προνόμιο» ενός και μόνο φύλου.

Η κυρία Κυριακή Σπανού έχει κάνει τη θεατρική προσαρμογή, βασισμένη στη μετάφραση του Γιάννη Στρίγκου και έχει στήσει και δουλέψει με τρόπο που τιμά την τέχνη της και το βιβλίο. Διατηρεί και την «αυτονομία» στη διαδρομή των ηρωίδων και των ιστοριών, διατηρεί όμως και την «ένωση» στο τελείωμα, όπως προστάζουν και οι σελίδες της Κολομπανί. Από κει και πέρα έρχονται οι πρωταγωνίστριες. Η κυρία Βακάλη, η κυρία Βλαντή, η κυρία Κηλαηδόνη… Η κάθε μια τους κρατά την ιστορία της σφιχτά στον κόρφο της. Και στην αφήγηση επάνω φροντίζει αυτή η ιστορία να καθρεφτίζει και να καθρεφτίζεται. Ο εγκέφαλος δεν προλαβαίνει να επεξεργαστεί και κρατά την πληροφορία για μετά την υπόκλιση. Φεύγοντας από το θέατρο θα αναρωτηθείς. Για την Ινδή που θέλει το καλύτερο. Για την Ιταλίδα που αρνείται να υποκλιθεί. Για την Καναδή δικηγόρο, της οποίας ο καρκίνος χτυπά την πόρτα. Όλοι οι χαρακτήρες που περιστρέφονται γύρω από τις τρεις Αμαζόνες (συγκρατήστε αυτή την τελευταία λέξη), είναι σύζυγοι, σύντροφοι, συνεργάτες, αντίπαλοι… Και εκείνες αντλούν και εξαντλούν το story telling σύμφωνα με τις καταστάσεις που βιώνουν, σύμφωνα με την οξυδέρκειά τους, την τύχη τους, τις εκδοχές μίας ζωής που τους δίνει και τους παίρνει.

Λένε πως μία πλεξούδα μπορεί να σου πει πράγματα για το πρόσωπο που τη «φιλοξενεί». Τι άνθρωπος μπορεί να είναι, ποια η κοινωνική της προέλευση και θέση, ποια η φυλή της… Μέγα λάθος τούτο το τελευταίο. Υπάρχει μόνο μία φυλή και αυτή είναι η ανθρώπινη. Οι τρεις ηθοποιοί συγκινούν γιατί δεν παίζουν μόνο. Αισθάνονται και πράττουν. Ομιλούν μέσω των όσων έχουν συμβεί και όλων εκείνων που «διατίθενται» να συμβούν. Είναι μία παράσταση που προβληματίζει, με το που θα περάσει η ώρα της συγκίνησης. Είμαι κι εγώ ένας από αυτούς τους χαρακτήρες, ανεξαρτήτως φύλου; Είμαι το παιδί που έτρωγε ξύλο στο σχολείο και δεν το έλεγε στους γονείς του; Είμαι αυτός που προξενεύανε σε εκείνη που δεν γνώριζα καν, για να «σωθούν» όλοι οι γύρω μου; Μήπως αυτός που του ανακοίνωσαν ότι έχει μεγάλη ανηφόρα μπροστά του και θα πρέπει μάλλον να την ανέβει μόνος του;

Παράσταση για όλους. Παιγμένη από τρεις γυναίκες, που υποδύονται τρεις γυναίκες. Ξέρετε τι… Λένε πως αν είχαμε μόνο γυναίκες στην εξουσία, αυτός ο κόσμος θα ήταν πολύ καλύτερος, χωρίς πολέμους και εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Η πλεξούδα δένεται και λύνεται παντοιοτρόπως και με τα απανωτά λυσοδεσίματα πλέκει και την ιστορία μας. Την ιστορία σας.

Κώστας Κούλης

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.

«Πλεξούδα» της Λετισιά Κολομπανί

Παίζουν (με αλφαβητική σειρά) : Χρύσα Βακάλη, Παναγιώτα Βλαντή, Γιασεμί Κηλαηδόνη

Μετάφραση: Γιάννης Στρίγκος

Σκηνοθεσία – Θεατρική προσαρμογή: Κυριακή Σπανού

Σκηνογράφος: Ολυμπία Σιδερίδου

Ενδυματολόγος: Βασιλική Σύρμα

Σχεδιασμός φωτισμών: Μελίνα Μάσχα

Μουσική επιμέλεια: Νείλος Καραγιάννης

Βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Πιακουλάκη

Φωτογραφίες: Άννα Μαρία Πετροπούλου

Διεύθυνση παραγωγής: Τζίνα Παπαδοπούλου

Παραγωγή: Μεταξουργείο ΑΜΚΕ