Είναι παράξενο πράγμα αυτή η ιστορία. Ενώ πρόκειται για «στείρα» καταγραφή γεγονότων, εντούτοις το όλο «κόνσεπτ» παραπέμπει αλλού. Στις απάτητες γαίες του ανθρώπινου μυαλού. Στο «υπόλοιπο» των οκτώ ενάτων του εγκεφάλου, που υποτίθεται πως λειτουργούν πέρα και πάνω από το «σύνηθες». Όπως και αν μεταφράζεται αυτό.

Βρισκόμαστε στην Περσία. Σε κάποιον χώρο κοντά στο παλάτι, στα Σούσα. Οι Πέρσες δεν γνωρίζουν τι συμβαίνει στον στρατό τους, στον πόλεμο με την Ελλάδα και δεν έχουν μάθει, εννοείται, ότι η ναυμαχία της Σαλαμίνας τους έχει σχεδόν τελειώσει. Ο κύριος Φαίδων Καστρής εισέρχεται στη σκηνή. Έχει περάσει από μπροστά μας, έχει στραφεί προς εμάς κα προλογίζει. Τι να συμβαίνει άραγε στους άνδρες της Περσίας; Τι να συμβαίνει στους στρατιώτες και τους στρατηγούς, στον βασιλιά Ξέρξη;

Αναρωτιέται μεγαλόφωνα. Και αναφέρεται στους στρατηγούς, έναν προς έναν. Άξια τέκνα της Περσίας. Και εκεί πλέον διερωτώμαι. Συγγνώμη, τι γίνεται εδώ; Είναι απίστευτος ο αριθμός ονομάτων που μεταφέρονται δια στόματος. Ο κύριος Καστρής θα μπορούσε άνετα να έλθει και να μνημονεύσει όλα τα ονόματα του Σιλμαρίλλιον και πάλι θα υπήρχε χώρος να απομνημονεύσει άλλα τόσα. Αντιλαμβάνομαι ότι είναι τυπικό χαρακτηριστικό των ηθοποιών να θυμούνται τεράστια κείμενα και μάλιστα παράλληλα και ταυτόχρονα, αλλά τούτο εδώ χρήζει επιστημονικής έρευνας.

Η ερμηνεία του είναι πολυεπίπεδη. Δεν πρόκειται απλά για έναν αφηγητή, που εξιστορεί τα όλα όσα συνέβησαν και συμβαίνουν. Αφορά στην ουσία ένα μπουκέτο ανθρώπων, που ο καθένας αισθάνεται με τον δικό του τρόπο τα τεκταινόμενα, που ο καθένας πονάει με τον δικό του τρόπο. Το έχουμε πει πολλές φορές. Ο πόλεμος δεν σου δίνει ζωή. Ο πόλεμος ΜΟΝΟ παίρνει ζωές. Ο πρωταγωνιστής γίνεται λοιπόν ο αφηγητής και αφηγούμενος, γίνεται ο γέροντας που έχει μείνει μόνος στην πόλη, μαζί με λοιπούς γέροντες, γίνεται η βασίλισσα, που υπομένει και απομένει, γίνεται ο λεκές της ελευθερίας.

Ένα κείμενο μαγικό, η παλαιότερη πλήρως σωζόμενη τραγωδία, μέσω της οποίας καταλαβαίνουμε το μέγεθος της μεγαλοφυίας του Αισχύλου και το ότι τα μυαλά της αρχαιότητας είχαν αντιληφθεί την ταυτότητα του πολέμου, ως προέκτασης της ανθρώπινης αλαζονείας. Τη μετάφραση ανέλαβε και περαίωσε με αριστοτεχνικό τρόπο η κυρία Νικολέττα Φριντζήλα και τη σκηνοθεσία ανέλαβε ο ίδιος ο πρωταγωνιστής, ο οποίος έχει μία λαμπρή προ-ιστορία με την εν λόγω παράσταση. Αυτή της η εκδοχή συμβαδίζει με την εσωτερίκευση ενός «αναγκαίου κακού» και της εξωτερίκευσής του σε «κανονικές συνθήκες». Η παραδοχή και η ανάλυση, μέσα από τον πόνο του ανθρώπου. Η αντοχή και η απελπισία, ως μέτρο σύγκρισης και κανόνας περί συμπεριφοράς. Ο κύριος Καστρής θα σταθεί πολύ ψηλά, εκεί μπροστά μας. Θα σωριαστεί στο πάτωμα, πάντα εκεί μπροστά μας. Θα γίνει χίλια πρόσωπα, για να καταλήξει στο εξής ένα. Εκείνου που έχει χάσει από τον πόλεμο.

Θα πρέπει να πω ότι τίμησα δεόντως το «αντίδωρο» που μας προσέφερε κατά τη διάρκεια της παράστασης, στην επιστροφή από το θέατρο. Και θα πρέπει να πω ότι ήταν τουλάχιστον εξαιρετικός ο τρόπος που διαχειρίστηκε ένα ενοχλητικό περιστατικό, όταν ένας απρόσεκτος –  και μάλλον αδιάφορος – θεατής είχε ξεχάσει το τηλέφωνό του στη δόνηση και εκείνο ακουγόταν για κάνα λεπτό, ενώ ο πρωταγωνιστής έπαιζε στη σκηνή. Μετά το χειροκρότημα ρώτησε «Το ακούγατε κι εσείς»; Για τα λεπτά που ακολούθησαν ο κάτοχος του εν λόγω τηλεφώνου μου φάνταζε πιο ενοχλητικός ακόμα κι από την Καρολάιν Λέβιτ, αλλά η ευγένεια και ο ντελικάτος τρόπος του καλλιτέχνη έσβησαν τις μουτζούρες και επανέφεραν το κείμενο στο προσκήνιο.

Ένας μαγικά δοσμένος μονόλογος, ο οποίος στην ουσία είναι ραφή επιμέρους μονολόγων, όλων διαμέσου ενός προσώπου, που μεταμορφώνεται άμα τη βουλήσει. Συνιστάται χωρίς δεύτερη σκέψη και δεύτερη κουβέντα.

Κώστας Κούλης

To Συμβούλιο Επικρατείας έκρινε πως το προεδρικό διάταγμα 85/2022 (ΦΕΚ 232/Α/17-12-2022), με το οποίο τα πτυχία καλλιτεχνικών σπουδών εξισώνονται με απολυτήριο λυκείου, ΠΑΡΑΒΙΑΖΕΙ το ελληνικό σύνταγμα (παράγραφοι 1 και 7 του άρθρου 16). Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε τι πρόκειται να πράξουν οι ιθύνοντες. Θα επανέλθουμε. Φαίνεται ότι κάτι πάει να γίνει.

Πέρσες του Αισχύλου
Μια Λειτουργία, Δέηση κι Ακολουθία των Παθών των Περσών

Μετάφραση: Νικολέττα Φριντζήλα

Σκηνοθεσία-Ερμηνεία: Φαίδων Καστρής

Μουσική σύνθεση: Στέφανος Κοζάνης

Video art: Στέφανος Κοσμίδης

Φωτισμοί: Αποστόλης Τσατσάκος

Σκηνικά: Νίκος Δεντάκης

Κοστούμια: Δόμνα Ζαφειροπούλου

Χειροποίητες ενδυματολογικές εξαρτήσεις: Στέλλα Ζαφειροπούλου

Ψιμυθίωση: Ήρα Σ. Μαγαλιού

Φωτογραφίες: Ιουλία Λαδογιάννη

Αφίσα: Βίκτωρ Μελίστας

(Οι μουσικοί: Στέφανος Κοζάνης-πιάνο, Νεκτάριος Σταματέλος-νέυ, Χρυσόστομος Μπουκάλης- κοντραμπάσο, Νίκος Σιδηροκαστρίτης-τύμπανα, Ηχογράφηση και μίξη στα Artracks Studios από τον Γιώργο Πρινιωτάκη)

Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου | Art Ensemble

Διεύθυνση Παραγωγής: Ντορίτα Λουκίσσα

Παραγωγή: Stage Productions – Γιώργος Σταματόπουλος

INFO

Θέατρο Φούρνος

Μαυρομιχάλη 168, Αθήνα

Από 29 Δεκεμβρίου 2025 έως 3 Φεβρουαρίου 2026

Κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21:00
Διάρκεια παράστασης: 70΄

Trailer: https://www.youtube.com/watch?v=3eFBL_qBi6M

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ

Τηλεφωνική αγορά εισιτηρίων-κρατήσεις: 210 646 0748

Online προπώληση: «Πέρσες» του Αισχύλου | Εισιτήρια εδώ!

Τιμή εισιτηρίου: 12,00 €

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ ΚΑΙ ΗΘΟΠΟΙΟΥ ΦΑΙΔΩΝΑ ΚΑΣΤΡΗ

Μόνος σε μια Λειτουργία όπως την αποκαλώ, μια δέηση αρχικά και μια ακολουθία στην εξέλιξη των παθών των Περσών.

Ένα “παρεκκλήσι” σε μια κρύπτη, πλάι στον τάφο του Δαρείου, σε μια Λειτουργία που ο Ηθοποιός γίνεται ο ίδιος μια γέφυρα κι ένα σκάφανδρο κατάδυσης στο βασίλειο των νεκρών, στους εφιάλτες των ζωντανών, στα πάθη μας στους αιώνες των ανθρώπων. Είμαστε όλοι Πέρσες, είμαστε ηττημένοι, νικημένοι από τον ίδιο τον Πολιτισμό μας – αυτός ο ίδιος ο περιβόητος κι αδηφάγος δυτικός πολιτισμός μας – των παγκόσμιων πολέμων, των αποικιών, του αφανισμού αυτόχθονων φυλών, των μακρινών μας πληθυσμών, της δουλείας, του εμπορίου ψυχών, ζώων, όπλων, ουσιών, νικημένοι παρασυρμένοι από την Άτη πάντα, καταστρεφόμαστε από τον ίδιο μας τον κατεστραμμένο πλανήτη, η Άτη στην οθόνη του κινητού μας αυτή τη φορά, ακόμη μια φορά να μας πλανεύει, η νέα μας εικόνα AI ( Artificial intelligence ) έρχεται σαν ένας Νέος υπέρλαμπρος Ξέρξης, ανατέλλει-επιστρέφει για να μας οδηγήσει στη νέα μεγάλη ήττα μας.

Μια Λειτουργία, μια δέηση στην υπόσχεση του ανθρώπου προς τον Άνθρωπο, την Ιστορία, τον Πολιτισμό, να μας βοηθήσει, να βρούμε “φώτιση”, να καταλάβουμε, να αντισταθούμε, να αισθανθούμε ξανά.

Το 2006 συμμετείχα σαν ηθοποιός σε μια σειρά σεμιναρίων-προβών, σχεδόν ένα χρόνο πριν την πρεμιέρα στους Δελφούς και την Επίδαυρο, στην παράσταση των Περσών που σκηνοθέτησε η Λυδία Κονιόρδου για το Εθνικό Θέατρο το 2006, με διευθυντή τον Νίκο Κούρκουλο ακόμη τότε. Η παράσταση μετά την περιοδεία στην Ελλάδα, παρουσιάστηκε και στη Νέα Υόρκη στο New York City’s Center Theater.

Ένα σεμινάριο της Λυδίας Κονιόρδου, με πολλούς δασκάλους καλεσμένους, σε μια σειρά προβών πάνω στους Πέρσες, τον Χορό και τον Αγγελιοφόρο, τη γλώσσα με τον Κακριδή, τον Γεωργουσόπουλο, την αρχαία κραυγή, τον ολολυγμό με τη Μίρκα Γεμεντζάκη, δραματουργικό αυτοσχεδιασμό με τον Δάσκαλο Λούντβιχ Φλάσεν (συνεργάτη του Γκροτόφσκι), έρευνα πάνω στην αρχαία “ρωγμή” την παγίδα της Άτης. Με την ίδια αυτή εξαιρετική μετάφραση της Νικολέττας Φριντζήλα, ρυθμό με τον Τάκη Φαραζή, με την Λιλή Κεντάκα στο κοστούμι, που σχεδιάσαμε οι ίδιοι, ο καθένας τον Πέρση του, στο σεμινάριο.

Ήμουν Α Κορυφαίος του Χορού των Περσών και κορυφαίος της ομάδας που ερμήνευσε τον Αγγελιοφόρο σε αυτήν την παράσταση του 2006. Δεν ξεχνώ ποτέ τον αγαπημένο μου φίλο και συνάδελφο Γιάννη Κρανά που ερμήνευσε τον Δαρείο και στη μνήμη του αφιερώνω την παράστασή μου τώρα. Τότε, στις πρόβες των Περσών, έχασα ξαφνικά από μια οξεία λευχαιμία τη μητέρα μου, ήταν μόλις 59 ετών. Θυμάμαι που σήκωνα το κεφάλι μέσα στην ορχήστρα της Επιδαύρου που μάζευα το κουράγιο για να ψελλίσω εκείνο το “Ω δαίμονα άπονε. Ασήκωτο το πόδι σου και πλάκωσε το γένος των Περσών”!

Οι Πέρσες πάντα μέσα μου, με σπαράσσουν οι Πέρσες.

Οι Πέρσες είναι για μένα πάντα στο Θέατρο και τη ζωή μου, το ίδιο πάντα του πλούτου το κραταιό λιμάνι, η κραυγή να αντηχεί μέσα μου, του αγγελιοφόρου που φτάνει, που ξεσπάει αλίμονο, πώς έγινε και σβήστηκε τόση ευτυχία μ΄ ένα μονάχα χτύπημα!