Επιλέγω την παράσταση Αναφορά στον Γκρέκο ως την αγαπημένη μου γιατί καταφέρνει να συνδυάσει με μοναδικό τρόπο τη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία και το θέατρο σε μια βαθιά βιωματική εμπειρία. Μέσα από την εξομολογητική «αναφορά» του Καζαντζάκη προς τον Ελ Γκρέκο, ένιωσα να ξεδιπλώνεται όχι μόνο η πνευματική πορεία ενός μεγάλου δημιουργού, αλλά και οι αγωνίες κάθε ανθρώπου που αναζητά το φως μέσα του. Η συγκλονιστική ερμηνεία του Τάκη Χρυσικάκου, που ζωντανεύει με ένταση και ειλικρίνεια τόσο τον ίδιο τον συγγραφέα όσο και τους εμβληματικούς ήρωές του, με καθήλωσε και με συγκίνησε βαθιά. Το λιτό σκηνικό, οι φωτογραφικές προβολές και η μουσική του Νίκου Ξυλούρη ενισχύουν τη συναισθηματική φόρτιση και δημιουργούν μια ατμόσφαιρα αυθεντική και ουσιαστική.
Πάνω απ’ όλα, όμως, η παράσταση με κέρδισε γιατί φωτίζει το ανυπόταχτο πνεύμα του Καζαντζάκη και την αέναη προσπάθειά του να υπερβεί τις αμφιβολίες και να φτάσει στο φως, αφήνοντάς μου ένα αίσθημα βαθιάς συγκίνησης και εσωτερικού προβληματισμού.

Η επιλογή μου σε αυτό το ζητούμενο είναι το έργο του Κώστα Μουρσελά «Εκείνος και Εκείνος», που ανέβηκε στο Θέατρο Αργώ υπό τη σκηνοθετική ματιά του Αλέξανδρου Ρήγα. Ο λόγος είναι απλός: χωρίς φαμφάρες και υπερβολές, μέσα σε λίγα μόλις λεπτά, αποτυπώνεται ολόκληρο το φάσμα των φιλοσοφικών διλημμάτων που ταλανίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη. Όλα αυτά παρουσιάζονται μέσα από τη ρομαντική οπτική του σκηνοθέτη, που καθρεφτίζει με ευαισθησία και τον ρομαντισμό του ίδιου του συγγραφέα.
Φυσικά, δεν γίνεται να μην αναφερθούμε στις τιτάνιες ερμηνείες τόσο του «σταρ» του ελληνικού κινηματογράφου Γιώργου Κωνσταντίνου όσο και του Λεωνίδα Κακούρη. Με σπουδαίες ερμηνευτικές δεξιότητες και απόλυτο σεβασμό στο κείμενο, άγγιξαν κάθε τι ανθρώπινο στις ψυχές μας, προκαλώντας γέλιο αλλά και έντονες συγκινήσεις.
Ποιο είναι, άλλωστε, το νόημα της τέχνης και εν προκειμένω του θεάτρου αν
δεν σου υπενθυμίζει την ανθρώπινη πλευρά σου; Αν δεν φωτίζει τα πιο αθέατα σημεία της ψυχής σου;

Έχω επιλέξει σαν αγαπημένη θεατρική παράσταση για το 2025 την παράσταση ΚΟΙΜΩΜΕΝΟΣ ΧΑΛΕΠΑΣ, Ο ΣΑΛόΣ άΓΙΟΣ γιατί ένιωσα πως αγγίζονται σημεία που υπάρχουν σε κάθε άνθρωπο. Ο τρόπος που παλεύει με τις φωνές, τις εμμονές και τις αλήθειες του δεν είναι τόσο ξένος όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε. Ο καθένας μας έχει στιγμές που αισθάνεται “ξένος” ή σχεδόν τρελός μέσα στον κόσμο των άλλων, στιγμές όπου η εσωτερική μας αλήθεια μοιάζει να μην χωράει στις προσδοκίες της κοινωνίας. Κι έτσι, ο Χαλεπάς δεν γίνεται απλώς ένας σπουδαίος γλύπτης που αιωρείται στα όρια του παραλογισμού, γίνεται ένα καθρέφτισμα της δικής μας ανθρώπινης εύθραυστης πλευράς.

Έχω επιλέξει την παράσταση «Όλος ο χρόνος του κόσμου». Η σκηνή της Φρυνίχου μεταμορφώνεται σε υδάτινη άβυσσο όπου η πραγματικότητα κάνει… ελεύθερη κατάδυση. Η Δανάη  Επιθυμιάδη δίνει μια συγκλονιστικά τρυφερή ερμηνεία, ενώ ο Γιάννης Καραούλης αλλάζει ρόλους με κινηματογραφική ευκολία. Ρεαλισμός και όνειρο μπλέκονται σε μια ιστορία που σε κρατά αγκυροβολημένο στο κάθισμα. Κι όταν τελειώσει, μένεις με εκείνη τη γλυκόπικρη συγκίνηση των ανθρώπων και των στιγμών που κουβαλάς πάντα μαζί σου.

Αν υπάρχει μια παράσταση που ξεχώρισα για το 2025, αυτή είναι “Η Συνάντηση“ με τον Γιώργο Κιμούλη, καθώς αποτελεί για μένα, ένα από τα πιο δυνατά ψυχολογικά δράματα της χρονιάς. Σε σκηνοθεσία και μετάφραση του ίδιου, το έργο του Stephen Belber φέρνει στο προσκήνιο την ευθραυστότητα των ανθρωπίνων σχέσεων, τα ίχνη που αφήνει ο χρόνος και την δύναμη της αλήθειας που αρνηθεί να ξεχαστεί. Η ερμηνεία του Κιμούλη, ως πρώην διάσημου χορογράφου που έρχεται αντιμέτωπος με τον παρελθόν μέσα από μια απρόσμενη συνάντηση, δίνει σε εμάς μια εμπειρία βαθιάς συγκίνησης και στοχασμού.
Προσωπικά ήταν η παράσταση που συμπύκνωσε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο το πνεύμα του θεάτρου για φέτος.

Επιλέγω την παράσταση «Ράφτης Κυρίων» αποτελεί μια ευχάριστη και καλοδουλεμένη κωμωδία που προσεγγίζει με χιούμορ και ευρηματικότητα το διαχρονικό θέμα της απιστίας. Με ευφυή σκηνοθεσία, προσεγμένα σκηνικά και καλές ερμηνείες από όλους τους ηθοποιούς, η παράσταση καταφέρνει να κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον του κοινού, προσφέροντας γέλιο και διασκέδαση. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον Στράτο Λύκο, ο οποίος ξεχώρισε με την ευελιξία του ανάμεσα στον ρόλο του αφηγητή και του πρωταγωνιστή, λειτουργώντας ως η συνεκτική δύναμη της παράστασης. Πρόκειται για μια ευχάριστη θεατρική πρόταση για όσους αναζητούν ένα χιουμοριστικό και απολαυστικό βράδυ στο θέατρο.  

Σε μια σχολική αίθουσα, μια δασκάλα βρίσκεται στο επίκεντρο κοινωνικής κατακραυγής όταν ένα ιδιωτικό ερωτικό βίντεο διαρρέει και φτάνει στα χέρια των μαθητών της, πυροδοτώντας οργή, κουτσομπολιό, υποκρισία και διχασμό. Καθώς οι γονείς συγκαλούν συμβούλιο και η κοινότητα απαιτεί εξηγήσεις, εκείνη καλείται να υπερασπιστεί την αξιοπρέπειά της απέναντι σε έναν ηθικό πανικό που δεν αφορά τη δουλειά της, αλλά την εικόνα της, θέτοντας ταυτόχρονα το ερώτημα για το πώς ανήλικοι έχουν τόσο εύκολη πρόσβαση σε ακατάλληλο περιεχόμενο. Με μια άμεση και συμμετοχική σκηνοθεσία του Σωτήρη Ρουμελιώτη και δυνατές ερμηνείες — ιδιαίτερα της Ελένης Δαφνή στον κεντρικό ρόλο — το «Ατυχές Πήδημα ή Παλαβό Πορνό» γίνεται μια καυστική, σύγχρονη σάτιρα που αποκαλύπτει την υποκρισία της κοινωνίας και τα θολά όρια ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο στην ψηφιακή εποχή.

Ανάμεσα σε όλες τις παραστάσεις που είδα φέτος, το «Υπέρβαρο,
Ασήμαντο, Ασχημάτιστο» είναι εκείνο που επέβαλε την προσοχή μου
χωρίς να ζητήσει άδεια — και γι’ αυτό η ανταπόκρισή μου σε αυτό
ξεχωρίζει. Η παράσταση δεν χαρίζεται στον θεατή, τον τραβάει βίαια
μέσα στους σκοτεινούς της μηχανισμούς, τον αναγκάζει να σταθεί
απέναντι στον άνθρωπο όπως πραγματικά είναι: ακατέργαστος,
ασταθής, εκτεθειμένος. Αυτό ακριβώς προσπάθησα να αποτυπώσω στη
γραφή μου, μια γραφή που δεν επιδιώκει να κατευνάσει ή να
ωραιοποιήσει, αλλά να αντικατοπτρίσει την ωμή ένταση του έργου.
Ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα πως μια παράσταση δεν μου μιλούσε
απλώς — με ξεγύμνωνε.

Ο «Φιλοκτήτης» του Γιώργου Κιμούλη υψώνει μια κραυγή απέναντι στην αδικία και την εξουσία, φωτίζοντας μια ιστορία εγκατάλειψης, ανθρώπινου πόνου και ηθικής σύγκρουσης που παραμένει διαχρονική. Από ποια «στόφα» είναι φτιαγμένη τελικά η ηθική; «Είμαι αυτός που οι περιστάσεις απαιτούν», δηλώνει ο Οδυσσέας διά στόματος Κατσαφάδου, ερμηνεύοντας τον ρόλο του με ένταση και στόμφο –ίσως λίγο παραπάνω από όσο χρειάζεται για έναν δόλιο, μοχθηρό χαρακτήρα που δεν γνωρίζει ευθύτητα–, αποδεικνύοντας ωστόσο για άλλη μια φορά την καταξιωμένη πορεία του. Tο εμπνευσμένο,
λιτό και απολύτως επαρκές σκηνικό της Μαρίας Φιλίππου γίνεται σύμβολο της απομόνωσης, τόπος εγκλεισμού, αλλά και αναγέννησης του ήρωα. Εκεί «αναδύεται» ο Κιμούλης, που δεν υποδύεται, αλλά γίνεται ο Φιλοκτήτης. Ο Γιώργος Κιμούλης, ο Γιώργος για όλο το κατάμεστο θέατρο, που ζητωκραύγασε «μπράβο» στο τέλος της παράστασης,
που κατέχει τον κεντρικό ρόλο και τη σκηνοθετική ματιά, άρτια, ταπεινά με σεβασμό στο κοινό του. Ανάμεσα σε δύο μεγαθήρια της υποκριτικής, ο Γκοτσόπουλος, υποδύεται τον Νεοπτόλεμο και είναι έντιμος στον ρόλο του, χωρίς πομπώδεις τραγικές υποκριτικές φανφάρες. Ακέραιος και ταπεινός, χειροκροτήθηκε εγκάρδια από το κοινό.”

Επιλέγω την παράσταση “Ολική άμεση συλλογική επικείμενη επίγεια σωτηρία”.
Ήταν μια θεατρική Κυριακή, από εκείνες που δεν τελειώνουν όταν πέφτει το φως της σκηνής, αλλά σε ακολουθούν σιωπηλά μέχρι το σπίτι.
Βρεθήκαμε σε έναν χώρο μηχανικό, σχεδόν ωμό, τον χώρο της ΦΙΑΤ.
Μια βραδιά που σου θυμίζει ότι το θέατρο δεν είναι μόνο τέχνη, είναι διάλογος, είναι καθρέφτης, είναι η στιγμή που κοιτάς τον εαυτό σου μέσα από τις ζωές των άλλων και αναγνωρίζεις κομμάτια σου που ίσως είχες ξεχάσει.
Γιατί όταν χάνεσαι είναι ΟΚ, όταν μπερδεύεσαι είναι ΟΚ, όταν φοβάσαι είναι ΟΚ.
Διότι πάντα υπάρχει δρόμος — άλλες φορές φωτεινός, άλλες φορές σκοτεινός, αλλά πάντα υπαρκτός. Κι αυτός ο δρόμος είναι επιλογή. Και αυτή η επιλογή, όσο δύσκολη κι αν είναι, είναι τελικά ΟΚ.

Αν έπρεπε να ξεχωρίσω τη μία παράσταση που σημάδεψε τη θεατρική μου χρονιά, θα επέλεγα το «Οιδίννους» του Θανάση Τριαρίδη. Στον ατμοσφαιρικό Τεχνοχώρο Φάμπρικα, ο Βαγγέλης Μάγειρος αναλαμβάνει τη σκηνοθετική σκυτάλη για δεύτερη, θριαμβευτική χρονιά —γεγονός που με χαροποιεί ιδιαίτερα— ανατέμνοντας με διεισδυτικότητα τις ασυνείδητες επιθυμίες που αιμοδοτούν τον εύθραυστο πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης. Η Πωλίνα Μαρκάκη και ο Ουσίκ Χανικιάν δίνουν ρεσιτάλ ερμηνείας στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, δίχως να φοβούνται τα απαγορευμένα μονοπάτια της οιδιπόδειας συλλογιστικής. Όσοι τολμάτε να κολυμπήσετε στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής, προσέλθετε δίχως φόβο . Σας εγγυώμαι πως θα βιώσετε μια καθαρτική, αξέχαστη εμπειρία.

Διάλεξα την παράσταση “Vanya” του Simon Stephens στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, μια διασκευή του κλασικού έργου του Άντων Τσέχωφ “Ο Θείος Βάνιας”. Πρόκειται για τη σύγχρονη ματιά σε ένα κλασικό τσεχωφικό αποτύπωμα των ανθρώπινων επιθυμιών και ματαιώσεων εν μέσω καθημερινών αντιξοοτήτων.  Η σκηνοθετική καθοδήγηση του Αλέξανδρου Ραμπτοτάσιου και οι μεταμορφώσεις του Γιώργου Καραμίχου, ο οποίος ανεβαίνει στη σκηνή μόνος, για να ερμηνεύσει και τους οκτώ ρόλους, φέρνουν στο θέατρο του σήμερα αυτό που αγαπάμε να βλέπουμε, τη μαγεία.

Επέλεξα την παράσταση “Δεσμώτης”.
Ένα έξοχο κείμενο, ήδη βραβευμένο μάλιστα, μας προσφέρει η κυρία Νατάσα Σίδερη. Καλογραμμένο, γλαφυρό στην έλιξή του και άψογο στη σκιαγράφηση χαρακτήρων. Θα μπορούσε άνετα να γίνει μία καταπληκτική ταινία και είμαι σίγουρος πως κάποιος ή κάποιοι θα κρούσουν την πόρτα του συγγραφέα σύντομα. Και επειδή το θέατρο είναι καθαρά η τέχνη των ηθοποιών, η τετράδα που εμφανίζεται, είναι το λιγότερο εντυπωσιακή και μας κάνει πραγματικά να απολαύσουμε όλο αυτό που αντικρύζουμε επί σκηνής.

Η παράσταση #Cancel είναι μια εμπειρία που ξεπερνά το θέατρο και σε χτυπά απευθείας στο συναίσθημα και τη σκέψη. Από την πρώτη στιγμή ένιωσα την ένταση να χτίζεται αθόρυβα, μέχρι που ξαφνικά σε παρασέρνει σε μια δίνη όπου οι χαρακτήρες γδύνονται από κάθε προσωπείο. Οι ερμηνείες ήταν τόσο αληθινές, τόσο μελετημένες, που σε έκαναν να νιώθεις πως παρακολουθείς μια πραγματική σύγκρουση ανθρώπων και όχι ρόλων. Υπήρξαν στιγμές που κρατούσα την ανάσα μου, άλλες που ήθελα να γελάσω από αμηχανία ή να φωνάξω από θυμό. Είναι από τις παραστάσεις που δεν σε αφήνουν απλώς να παρακολουθήσεις, σε αναγκάζουν να πάρεις θέση. Και αυτό, για μένα, είναι το μεγαλύτερο της επίτευγμα.